Bilişsel Süreç
Cognitive Process
Tanım
Bilginin edinilmesi, saklanması, yorumlanması, işlenmesi ve kullanılmasında rol oynayan tüm zihinsel işlevlerin genel adıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir satranç oyuncusunun hamle yaparken tahtadaki dizilimi algılaması, olası hamleleri hafızasındaki geçmiş oyunlarla kıyaslaması, risk analizi yapması ve nihayetinde en uygun stratejiyi seçmesi sürecin tamamıdır.
Derin Analiz
Bilişsel süreçler; dikkat, algı, öğrenme, hafıza ve problem çözme gibi temel zihinsel aktiviteleri kapsayan çok katmanlı bir mimaridir. Bilişsel bilim ve nöropsikoloji literatüründe bu süreçlerin işleyişi temel olarak iki ana yaklaşımla incelenir: Bilginin ardışık basamaklar halinde işlendiği 'serial processing' (seri işleme) ve çok sayıda verinin aynı anda işlendiği 'parallel processing' (paralel işleme) yaklaşımları. Modern modeller, görevin karmaşıklığına ve taleplerine bağlı olarak bu iki mekanizmanın hibrit bir biçimde eşzamanlı çalışabildiğini öngörür. Zihinsel süreç kavramıyla eşanlamlı kullanılan bu yapı, insan adaptasyonunun ve çevreyle etkileşiminin merkezindedir.
Etimoloji
Latince 'cognoscere' (öğrenmek, bilmek, kavramak) fiilinden türetilen 'cognitio' (bilgi, kavrayış) sözcüğüne dayanır; süreç anlamındaki Latince 'processus' (ilerleme, gidişat) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Biliş (cognition) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; biliş daha geniş bir üst çatıyken, bilişsel süreç bu yapının işleyiş mekanizmalarını ve dinamik adımlarını ifade eder.