Biçimsel Düşünce Bozukluğu
Formal Thought Disorder
Tanım
Düşüncenin içeriğinden bağımsız olarak, mantıksal akışında, organizasyonunda ve dilsel yapısında ortaya çıkan biçimsel bozulmalardır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir görüşmede hastaya hafta sonu ne yaptığı sorulduğunda, hastanın şu yanıtı vermesi biçimsel düşünce bozukluğuna (raydan çıkma) örnek teşkil eder: 'Cumartesi günü parka gittim, parklar yeşildir, yeşil yonca şans getirir, şans kartları borsa spekülasyonlarında önemlidir, ekonomi altüst oldu.' Düşünce hedeften sapmış ve mantıksal bağlamını yitirmiştir.
Derin Analiz
Biçimsel düşünce bozukluğu (BDB), dilin yapısal özelliklerinin ve düşünce seyrinin nesnel göstergelerini inceler. İçerik bozukluklarından (örneğin sanrılar) temelden ayrılır; burada sorun ne düşünüldüğü değil, düşüncenin bir noktadan diğerine nasıl bağlandığıdır. Psikopatoloji ve nöropsikoloji bağlamında, bu bozukluk genellikle frontal lob işlev bozuklukları, yürütücü işlev yetersizlikleri ve semantik bellek ağlarındaki çözülmelerle ilişkilendirilir. Çizgisel ve amaca yönelik düşünce üretimini sağlayan bilişsel denetim mekanizmalarının zayıflaması sonucu raydan çıkma, teğetsel konuşma, enkoherans (dağınıklık) veya neolojizm gibi görünümlerle kendini gösterir.
Etimoloji
Latince 'formalis' (biçimsel, şekle ait) + Yunanca 'theorein' (düşünmek) ve Orta İngilizce 'disorder' (bozukluk, düzensizlik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Düşünce içeriği bozuklukları (sanrılar, takıntılar) ile sıklıkla karıştırılır. Ayrım noktası şudur: İçerik bozukluğunda düşüncenin 'ne' olduğu (örneğin takip edildiği inancı) sorunluyken, biçimsel düşünce bozukluğunda düşüncenin 'nasıl' kurulduğu ve aktarıldığı (dil bilgisi ve mantıksal bağ) bozulmuştur.