Dereizm
Dereism
Tanım
Bireyin zihinsel etkinliklerinin, mantık, deneyim ve dış gerçeklik ilkeleriyle bağdaşmayacak biçimde işleyişini tanımlayan psikolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir mülakatta, hastanın işten çıkarılmasını 'Televizyondaki hava durumu sunucusu bana özel bir mesajla uyardı, bu yüzden artık çalışmama gerek kalmadı' şeklinde temellendirmesi ve bunun mantıksal tutarsızlığını dış kanıtlara rağmen reddetmesi dereistik düşünceye örnektir.
Derin Analiz
Dereistik düşünce biçimi, temelini mantıksal çıkarsamalardan ziyade içsel dürtülerden, fantezilerden ve öznel arzuların doyumundan alır. Bilişsel süreçlerde nesnel dünya ile öznel fantezi arasındaki sınırların bulanıklaşması veya tamamen ortadan kalkmasıyla karakterizedir. Eugen Bleuler'in şizofreni çalışmalarında tanımladığı otistik düşünceye yapısal olarak büyük ölçüde benzer; ancak dereizm kavramı yalnızca klinik patolojilerle sınırlı kalmayıp, zaman zaman yoğun stres altında veya rüya benzeri trans hallerinde görülen adaptif olmayan mantık dışı zihinsel operasyonları da kapsar. Bilgi işlemleme süreçlerinde tümevarım ve tümdengelim mekanizmalarının gerçeklik denetiminden (reality testing) yoksun kalması neticesinde ortaya çıkar.
Etimoloji
Fransızca 'déréisme' sözcüğünden türetilmiş olup, Latince 'de-' (uzaklaşma, yoksunluk) ve 'realis' (gerçek) köklerine dayanır; gerçeklikten kopuş durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Sanrı (delüzyon) ile sıklıkla karıştırılır; sanrı, mantık dışı sabit inançların bütünüdür, dereizm ise bu inançların üretilmesine zemin hazırlayan daha geniş zihinsel ve mantıksal işletim biçimidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Otistik Düşünce
Autistic Thinking
Gerçeklikle bağı zayıf veya kopuk olan, kişinin kendi iç dünyasına ve fantezilerine odaklandığı narsisistik ve egosentrik zihinsel süreçleri tanımlayan eskimiş bir klinik terim.
Sanrı
Delusion
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.