Borderline Psikoz
Borderline Psychosis
Tanım
Nevrotik ve psikotik organizasyonlar arasındaki geçiş sınırında konumlanan, stres altında kısa süreli psikotik epizodlar ve gerçeği değerlendirme yetisinde dalgalanmalarla karakterize klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki danışan M.K., sevgilisinin rutin bir iş seyahati nedeniyle iki gün boyunca telefonlarına geç yanıt vermesini, kendisine yönelik bilinçli ve haince bir komplo olarak yorumlamıştır. Bu süreçte odadaki eşyaların kendisine yabancılaştığını (derealizasyon) ve dışarıdan sesler duyduğunu ifade eden danışan, acil servise başvurduktan kırk sekiz saat sonra, güvenli klinik ortam ve düşük doz antipsikotik desteğiyle gerçeği değerlendirme yetisini yeniden kazanmış ve semptomları gerilemiştir.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri ve psikodinamik formülasyonda borderline psikoz, yapısal olarak ne klasik nevrozlar ne de tam teşekküllü skizofreni veya bipolar bozukluk gibi majör psikozlar kategorisine tam olarak oturan, bu iki alanın sınır hattında yer alan nosolojik bir ara formdur. Bireyin ego sınırları oldukça geçirgendir; özellikle yoğun terk edilme kaygıları, kişilerarası ilişkilerde kaotik dalgalanmalar ve regüle edilemeyen affektler (duygu durum patlamaları) tetikleyici stres faktörleriyle karşılaştığında, gerçeği değerlendirme kapasitesi (reality testing) geçici olarak zayıflar veya tamamen kopar. Bu durum, tam anlamıyla kronik bir psikotik tabloyu işaret etmez; daha çok stresörlere ikincil gelişen, paranoid düşünce kalıpları, derealizasyon veya işitsel halüsinasyon benzeri kısa süreli, transient mikro-psikotik ataklar şeklinde kendini gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'borderline' (sınır, sınırdaş) ve Yunanca 'psyche' [ruh, zihin] + '-osis' [durum, anormal süreç, hastalık hali] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şizofreni (kronik ve yapısal bir psikotik bozukluk olup gerçeği değerlendirme kaybı süreklidir; borderline psikozda ise geçicidir ve stresörle tetiklenir) ve Borderline Kişilik Bozukluğu (duygulanım ve kimlik regülasyon bozukluklarını kapsar ancak her borderline vakası mikro-psikotik ataklar geçirmez).