Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Döngüsel Nedensellik

Circular Causality

Tanım

Neden ve sonuç zincirinin geri bildirim döngüleri aracılığıyla başladığı noktaya geri dönerek orijinal durumu değiştirdiği veya pekiştirdiği sistemik süreç.

Örnek Vaka / Uygulama

Depresif bir bireyin sosyal ortamlardan çekilmesi (davranış), çevresindekilerin onunla iletişim kurmaktan vazgeçmesine yol açar (tepki); bu durum bireyin yalnızlık algısını ve depresyonunu derinleştirerek tekrar içe kapanmasına neden olur.

Derin Analiz

Sistem teorisi ve aile terapisi bağlamında lineer (doğrusal) nedenselliğin reddini simgeler. 'A, B'ye neden olur' şeklindeki tek yönlü indirgemeci yaklaşım yerine, B'nin de dönüp A'yı etkilediği, bu etkileşimin sürekli birbirini beslediği veya dengelediği çok boyutlu bir dinamik mekanizmayı ifade eder. Sibernetik ve genel sistem kuramında pozitif ve negatif geri bildirim döngüleri üzerinden işler; burada fail ve etken arasındaki sınırlar bulanıklaşır ve sistem kendi kendini organize eder ya da patolojik bir kısır döngüye hapsolur.

Etimoloji

Latince 'circulus' (küçük halka, daire) ve 'causalitas' (nedenselliğe ilişkin) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Lineer nedensellik (tek yönlü ve düzlemsel etki-tepki ilişkisi) ve totoloji (mantıksal safsata; tanımın kendi kendini kanıtlamaya çalışması).