Şefkat Yorgunluğu
Compassion Fatigue
Tanım
Travmaya maruz kalan bireylere uzun süreli bakım veren ve yardım eden profesyonellerde görülen tükenmişlik ve kronik stres belirtileri tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servis departmanında on yıldır görev yapan bir travma cerrahının, hastalarının acılarına karşı zamanla duygusal bir uyuşma yaşaması, iş dışında yakınlarına karşı bile empatik bağ kurmakta zorlanması ve sürekli bir tükenmişlik hissetmesi şefkat yorgunluğunun klasik bir tablosudur.
Derin Analiz
Charles R. Figley tarafından literatüre kazandırılan şefkat yorgunluğu, esasen başkalarının acısına tanıklık etmenin ve bu acıyı hafifletmeye çalışmanın ruhsal ve fiziksel maliyetidir. İkincil travmatik stres ile sıklıkla iç içe kullanılsa da, şefkat yorgunluğu daha geniş bir tükenmişlik spektrumunu kapsar; empati kapasitesinin aşırı yüklenmesi sonucu bireyin baş etme mekanizmalarının çökmesiyle karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, kronik empati kurma çabasının limbik sistemde sürekli bir alarm durumu yarattığı, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının tükenmesine ve dolayısıyla duygusal küntleşme, yabancılaşma ve mesleki tatminsizliğe yol açtığı gözlemlenmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'compassion' (Latince *compati* - acıyı paylaşmak, birlikte üzülmek) ve 'fatigue' (Latince *fatigare* - yormak, tüketmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tükenmişlik Sendromu (Burnout) ile sıkça karıştırılır; tükenmişlik genel iş yükü ve çevresel stresörlerden kaynaklanırken, şefkat yorgunluğu doğrudan başkalarının travmatik hikayelerine ve acılarına maruz kalmaktan doğar.