Uzun Süreli Bakım
Extended Care / Long-term Care
Tanım
🔹 1. (extended care):
Akut bir hastaneye yatış sürecinin ardından, 24 saat hemşirelik hizmeti ve rehabilitasyon terapisi sunan yatılı sağlık tesislerinde sağlanan kapsamlı bakım hizmeti.
🔹 2. (long-term care):
Kronik fiziksel veya ruhsal rahatsızlığı ya da engelliliği bulunan bireylere, uzun bir süre boyunca sağlanan tıbbi, ruh sağlığı ve günlük yaşam destek hizmetlerinin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (extended care): 78 yaşındaki bir erkek hasta, geçirdiği ağır iskemik inme sonrası akut nöroloji servisinden taburcu edildikten sonra evde bakım imkanlarının yetersizliği nedeniyle uzun süreli bakım tesisine yatırılmıştır. Tesiste yürütülen günlük fizik tedavi, konuşma terapisi ve 24 saatlik hemşirelik takibinin yanı sıra, hastanın yaşadığı ani yetersizlik hissine ve depresif belirtilere karşı klinik psikolog eşliğinde bilişsel yeniden yapılandırma seansları uygulanmıştır. 🔹 2. (long-term care): İleri evre Alzheimer tanısı almış 78 yaşındaki bir bireyin, hem bilişsel işlevselliğindeki kayıplar hem de günlük yaşam aktivitelerini (giyinme, yemek yeme) tek başına gerçekleştirememesi nedeniyle, hem evde bir aile üyesi tarafından desteklenmesi hem de haftalık profesyonel ergoterapi ve hemşirelik hizmetleriyle desteklenmesi.
Derin Analiz
🔹 1. (extended care):
Uzun süreli bakım (extended care), genellikle akut tıbbi krizlerin atlatıldığı ancak bireyin bağımsız yaşam becerilerini henüz tam olarak kazanamadığı durumlarda devreye giren multidisipliner bir klinik müdahale alanıdır. Bu tesisler (ECF - Extended Care Facility), geriatrik rehabilitasyon, nörolojik iyileşme süreçleri ve kronik psikiyatrik veya fiziksel yetersizliklerin yönetiminde kritik bir köprü işlevi görür. Klinik psikoloji ve davranış bilimleri perspektifinden bakıldığında, bu süreç hastanın kronik hastalık uyum bozuklukları, kurumsallaşma sendromu ve özerklik kaybı ile başa çıkmasında psikososyal destek mekanizmalarının da entegre edilmesini gerektirir. Tedavi planı; farmakolojik yönetim, fizik tedavi, mesleki terapi ve kognitif rehabilitasyonun yanı sıra hasta ve ailesine yönelik psikoeğitimsel müdahaleleri içerir.
🔹 2. (long-term care):
Uzun süreli bakım, akut müdahalelerden farklı olarak iyileşmeden ziyade yaşam kalitesini sürdürmeye, fonksiyonel bağımsızlığı maksimize etmeye ve kronik semptomları yönetmeye odaklanır. Kurumsal ortamlarda (bakımevleri, hastaneler) veya toplum temelli (ev ortamında) yürütülebilir. Profesyonel sağlık personelinin yanı sıra aile üyelerini ve sosyal çevreyi de kapsayan multidisipliner bir destek ağı gerektirir. Bilişsel gerileme, demans, ağır nörogelişimsel bozukluklar ve yaşlılık psikolojisinde bireyin özerkliğini korumak amacıyla kritik bir psikososyal ve klinik müdahale alanıdır.
Etimoloji
🔹 1. (extended care):
Latince 'extendere' [uzatmak, germek] fiili ile Germen kökenli 'caru' [kaygı, özen, bakım] kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
🔹 2. (long-term care):
İngilizce 'long' (uzun) + 'term' (dönem/süre) kelimelerinin birleşimiyle oluşan yapı, Latince 'longus' ve 'terminus' köklerine dayanır; sağlık bağlamında ise kronik süreçleri ifade etmek üzere 20. yüzyılın ortalarında literatüre girmiştir.
Karıştırmayın
🔹 1. (extended care):
Palyatif bakım (palliative care) ile sıklıkla karıştırılır; palyatif bakım yaşamı tehdit eden hastalıklarda semptom kontrolüne ve konfora odaklanırken, uzun süreli bakım işlevsel bağımsızlığı yeniden kazandırma ve rehabilitasyonu hedefleyebilir.
🔹 2. (long-term care):
Akut bakım (akut care) ile sıklıkla karıştırılır; akut bakım kısa vadeli, ani gelişen ve iyileştirme odaklıyken, uzun süreli bakım kronik ve süreklilik arz eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Devamlı Bakım Ünitesi
Devamlı Bakım Ünitesi
Continuing Care Unit (CCU)
Akut hastane yatış süreci tamamlandıktan sonra, felaket niteliğinde sağlık sorunları veya kronik rahatsızlıkları bulunan hastaların ek bakım ve rehabilitasyon amacıyla nakledildiği uzmanlaşmış hastane birimidir.
İncele
Rehabilitasyon Psikolojisi
Rehabilitasyon Psikolojisi
Rehabilitation Psychology
Engellilik ve kronik sağlık koşullarına sahip bireylerin yaşam boyu işlevselliğini, bağımsızlığını ve yaşam kalitesini maksimize etmeyi amaçlayan uzmanlık dalıdır.
İncele
Kronik Hastalık
Kronik Hastalık
Chronic İllness
Uzun süre devam eden, genellikle yavaş ilerleyen ve tam iyileşme gösteremeyen kalıcı sağlık durumudur.
İncele
Palyatif Bakım
Palyatif Bakım
Palliative Care
Yaşamı tehdit eden veyaciddi hastalıklarla mücadele eden bireylerin semptom kontrolüne, ağrı yönetimine ve yaşam kalitesinin artırılmasına odaklanan disiplinlerarası klinik yaklaşım.
İncele
Günlük Yaşam Aktiviteleri
Günlük Yaşam Aktiviteleri
Activities Of Daily Living (adls)
Bir bireyin kendi kendine yetebilmesi ve temel öz bakımını sağlayabilmesi için her gün gerçekleştirdiği yataktan kalkma, giyinme, yemek yeme ve banyo yapma gibi temel bedensel eylemlerdir.
İncele