Kronik Hastalık
Chronic İllness
Tanım
Uzun süre devam eden, genellikle yavaş ilerleyen ve tam iyileşme gösteremeyen kalıcı sağlık durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Tip 2 diyabet tanısı alan 48 yaşındaki bir bireyin, ömür boyu insülin salınımını ve kan şekerini izleme zorunluluğu, diyet kısıtlamalarına uyması ve bu durumun yarattığı sürekli ölüm/yetersizlik kaygısıyla baş etmesi klinik düzeyde kronik hastalık yönetimine örnektir.
Derin Analiz
Kronik hastalıklar, bireyin fizyolojik bütünlüğünü kalıcı olarak etkilemekle kalmaz; aynı zamanda bilişsel süreçleri, duygu düzenleme mekanizmalarını ve psikososyal uyum kapasitesini de derinden sarsar. Klinik psikoloji perspektifinden bakıldığında, bu hastalıklar uzun vadeli stres kaynakları (stresör) olarak işlev görür ve bireylerde sıklıkla anksiyete, majör depresif bozukluk veya tükenmişlik tablosuna yol açar. Hastalık yönetimi (disease management); farmakolojik tedavilere uyum (adherence), yaşam kalitesinin sürdürülmesi ve başa çıkma stratejilerinin (coping strategies) geliştirilmesi bağlamında multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.
Etimoloji
Yunanca 'chronos' (zaman) kökünden türetilmiş olup, uzun süreli ve kalıcı nitelik taşıyan durumları ifade etmek için kullanılır.
Karıştırmayın
Akut hastalık kavramıyla karıştırılır. Akut durumlar ani başlangıçlı ve kısa sürelidir, tam iyileşme potansiyeli yüksektir; kronik durumlar ise kalıcıdır ve uzun vadeli yönetim gerektirir.