Bağımsız Yaşam
İndependent Living
Tanım
Bir bireyin, başkalarının yardımına ihtiyaç duymaksızın kişisel bakım, ev idaresi ve mesleki görevler dahil olmak üzere günlük yaşam aktivitelerini kendi kendine yürütebilme becerisi ve bu felsefeyi savunan toplumsal hareket.
Örnek Vaka / Uygulama
Omurilik yaralanması geçiren bir danışanın, ergoterapi ve uyarlamalı teknolojiler (örneğin sesli komut sistemleri, otomatik mutfak aletleri) yardımıyla kendi evinde bakım desteği almadan yaşamını sürdürmesi ve mesleki faaliyetlerine devam etmesi.
Derin Analiz
Bağımsız yaşam kavramı, yalnızca pratik becerileri içeren fonksiyonel bir yeterlilik değil, aynı zamanda engellilik algısını tıbbi modelden sosyal modele evrilteren politik ve felsefi bir paradigma değişimini ifade eder. Klinik ve rehabilitasyon psikolojisinde, bireyin öz-belenim (self-determination), öz-değer ve kişisel özerklik düzeyini maksimize eden müdahalelerin temel hedefidir. Bilişsel ve motor işlev kayıplarında, çevresel modifikasyonlar ve tüketici kontrollü destek hizmetleri aracılığıyla bireyin toplumsal hayata tam katılımını sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'independent' (bağımsız; Latin alfabesinde 'in-' [olumsuzluk eki] + 'dependere' [dayanmak, bağlı olmak]) ve 'living' (yaşamak, hayat sürmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yardımlı yaşam (assisted living) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; yardımlı yaşam kurumsal veya yarı bağımsız konutlarda sürekli bakım desteğini içerirken, bağımsız yaşam bireyin kendi hayatının kontrolünü tamamen elinde tuttuğu öz-yönetim modelidir.