Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İskemik İnme

İschemic Stroke

Tanım

Serebral damarların tıkanması sonucunda beyin dokusuna yeterli kan ve oksijen gidememesiyle oluşan ve tüm inme vakalarının yüzde 80'inden fazlasını oluşturan akut nörolojik vasküler tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşında, hipertansiyon ve atriyal fibrilasyon öyküsü bulunan bir hasta, sabah uykudan uyandığında sağ kolunda ani güç kaybı, yüzde sarkma ve konuşma bozukluğu (afazi) bulgularıyla acil servise başvurur. Yapılan acil nörogörüntülemede (difüzyon MR) sol orta serebral arter (MCA) sulama alanında akut iskemik değişiklikler saptanır.

Derin Analiz

İskemik inme, beyin parankiminin lokalize perfüzyon kaybı nedeniyle hipoksiye ve ardından glikoz yoksunluğuna maruz kalmasıyla başlar. Temelde trombotik ve embolik olarak iki ana patofizyolojik mekanizmayla gelişir. Trombotik süreçler genellikle aterosklerotik plakların progresif olarak damar lümenini daraltması ve üzerinde yerel bir trombüs oluşturmasıyla karakterize iken, embolik süreçler kalpten (örneğin atriyal fibrilasyon kaynaklı) ya da büyük arter duvarlarından kopan materyallerin daha distaldeki daha küçük serebral arterleri ani olarak tıkamasıyla ortaya çıkar. Lacunar enfarktlar ise derin serebral yapıları besleyen küçük arteriyollerin tıkanmasıyla meydana gelir. Hücresel düzeyde iskemi, ATP üretiminin durmasına, sodyum-potasyum pompasının çöкмеsine, hücre içi kalsiyum birikimine, eksitotoksisiteye (aşırı glutamat salınımı) ve nihayetinde nöronal nekroz veya apoptotik hücre ölümüne yol açar.

Etimoloji

Modern Latince 'ischaimia' (kan akışının durması/engellenmesi; Grekçe 'iskhō' [tutmak, durdurmak] + 'haima' [kan]) ve Eski İngilizce 'stroc' (vurma, darbe) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Hemorajik inme (beyin içi kanama veya subaraknoid kanama ile karakterizedir; iskemik inme ise tıkanma kaynaklıdır) ve geçici iskemik atak (GİA - kalıcı doku hasarı bırakmayan ve semptomları genellikle 24 saat içinde gerileyen geçici vasküler olay).