Difüzyon
Diffusion
Tanım
Bilginin, yeniliğin veya kültürün topluluklar içinde yayılması süreci ya da biyolojik ve fiziki sistemlerde maddelerin yüksek konsantrasyondan düşük konsantrasyona doğru hareket etmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir psikoterapi ekolünün (örneğin Kabul ve Kararlılık Terapisi) akademik çevrelerden klinik pratiklere ve ardından halk sağlığı uygulamalarına yayılarak benimsenmesi kültürel difüzyona örnektir; nöronal düzeyde ise aksiyon potansiyeli sonrasında sodyum ve potasyum iyonlarının konsantrasyon gradyanı boyunca zar boyunca yayılması biyolojik difüzyonu gösterir.
Derin Analiz
Difüzyon kavramı, disiplinler arası bir nitelik taşıyarak hem sosyal bilimlerde hem de doğa bilimlerinde merkezi bir yer işgal eder. Bilişsel ve kültürel bağlamda, yeniliklerin ve davranış biçimlerinin sosyal ağlar üzerinden bireyler arası yayılım dinamiklerini incelerken; biyofizik ve nörofizyolojik düzeyde, iyonların ve moleküllerin seçirici geçirgen zarlar üzerindeki hareketini ve kimyasal gradyan dengesini tanımlar. Nörobilimde sinaptik boşluktaki nörotransmitterlerin yayılımı ve biyolojik zarlardaki pasif taşınım süreçleri bu mekanizmayla açıklanır.
Etimoloji
Latince 'diffundere' (dağıtmak, yaymak) fiilinden türetilmiştir; 'dis-' (ayrı, dışa doğru) ve 'fundere' (dökmek, akıtmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Osmoz ile sıklıkla karıştırılır; osmoz yalnızca çözücünün (su) yarı geçirgen bir zardan geçişini ifade ederken, difüzyon çözünen maddelerin her yöne rastgele hareketini ve yayılımını kapsar.