Direncin Analizi
Analysis Of Resistance
Tanım
Psikanalizde, hastanın serbest çağrışımı engelleyen bilinçdışı dürtü ve yaşantıların üzerindeki baskıyı koruma eğiliminin analitik incelemeye tabi tutulması temel prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır süregelen terk edilme korkuları nedeniyle depresif semptomlar yaşayan bir danışan, seanslar sırasında sürekli olarak iş hayatındaki yüzeysel detaylardan bahsetmekte, terapistin çocukluk deneyimlerine dair sorularını ise 'Bunların şimdi bir anlamı yok' diyerek geçiştirmektedir. Terapist, danışanın bu kaçıngan tutumunu ve konuları değiştirme eğilimini (direnci) ele alarak, bu tutumun aslında seans odasında terapiste karşı duyulabilecek olası bir bağlanma korkusunu veya hayal kırıklığını bastırma işlevi görüp görmediğini incelemeye açar.
Derin Analiz
Direncin analizi, psikanalitik teorinin ve psikodinamik psikoterapinin merkezinde yer alan teknik bir müdahaledir. Tedavi sürecinde hastanın, anksiyete uyandırıcı materyallerin bilince çıkmasını engellemek amacıyla serbest çağrışım akışını kesintiye uğratması, sessizliğe gömülmesi, entelektüelleştirmesi veya terapistle olan ilişkisinde savunmacı tutumlar sergilemesi 'direnç' olarak kavramsallaştırılır. Analistin buradaki işlevi, bu direnç biçimlerini erken dönemde saptamak ve hastaya yorumlamaktır. Direncin çözümlenmesi, hastanın kendi savunma mekanizmalarıyla yüzleşmesini sağlayarak içgörü kazanmasına ve yapısal kişilik değişimine kapı aralar; böylece bastırılmış malzemenin ego tarafından bütünleştirilmesi kolaylaşır.
Etimoloji
İngilizce 'analysis' (Yunanca 'analysis' [çözmek, parçalarına ayırmak], 'ana-' [yukarı/tamamen] + 'luein' [çözmek]) ve 'resistance' (Latince 'resistere' [direnmek, karşı koymak], 're-' [geri] + 'sistere' [durdurmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aktarımın analizi ile sıklıkla karıştırılır; aktarım analizi hastanın terapiste karşı geliştirdiği duygusal tepkilere odaklanırken, direncin analizi tedavi sürecinin akışını engelleyen her türlü savunmacı ketlemeyi ve engeli hedef alır.