Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aktarım Analizi

Analysis Of Transference

Tanım

Psikanalizde, hastanın erken dönem ilişkisel yaşantılarının analistle olan güncel ilişki üzerindeki yansımalarının yorumlanması sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Otoriter babası tarafından sürekli eleştirilmiş olan 32 yaşındaki bir danışanın, seans saatinde yapılan ufak bir değişiklik nedeniyle terapistine karşı ani bir öfke patlaması yaşaması ve 'Siz de diğerleri gibi benim başarısız olmamı istiyorsunuz' demesi. Terapistin bu durumu cezalandırmak yerine, geçmişteki baba figürü ile kurulan ilişkinin bir tekrarı olarak ele alıp analiz etmesi aktarım analizine örnek teşkil eder.

Derin Analiz

Aktarım analizi, psikodinamik yönelimli terapilerde, hastanın geçmişteki önemli figürlere (özellikle ebeveynlere) yönelik bilinçdışı arzularını, fantezilerini, çatışmalarını ve savunma mekanizmalarını terapiste yöneltmesinin (aktarım) sistematik olarak ele alınmasını sağlar. Terapist, bu süreci nötr bir ayna işlevi görerek inceler ve hastaya içgörü kazandırmak amacıyla yorumlar. Bu mekanizma, sadece bilişsel bir kavrayış değil, aynı zamanda duygusal düzeyde bir yeniden yaşantılama ve onarım fırsatı sunar. Beynin varsayılan durum ağı (default mode network) ve epizodik bellek sistemlerinin kişilerarası bağlamda yeniden yapılandırılmasıyla paralellik gösteren bu süreç, hastanın kronikleşmiş patolojik ilişkisel kalıplarını (repetition compulsion) fark etmesini ve bunlardan özgürleşmesini hedefler.

Etimoloji

Fransızca 'analyse' (çözümleme, ayırma) ve Latince 'transferre' (öteye taşımak, aktarmak; trans- [öteye] + ferre [taşımak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Karşı aktarım (countertransference) ile sıklıkla karıştırılır; aktarım hastanın analiste olan duygusal yönelimi iken, karşı aktarım analistin hastaya karşı geliştirdiği bilinçdışı tepkilerdir. Ayrıca genel 'aktarım' kavramından farklı olarak, aktarımın kendisi değil, onun terapist tarafından yorumlanarak işlenmesi sürecidir.