Yönerge
Directive
Tanım
Danışanın belirli bir sorun veya durumla karşılaştığında nasıl hareket etmesi, hissetmesi veya düşünmesi gerektiğini doğrudan belirten terapötik talimat veya komut.
Örnek Vaka / Uygulama
Panik bozukluğu tedavisinde maruz bırakma (exposure) aşamasındaki bir danışana terapistin, 'Çarşamba günü saat 14:00'te asansöre binecek ve kalp atış hızındaki artışı gözlemlerken bu nefes egzersizini uygulayacaksın' şeklinde net bir talimat vermesi yönergedir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikoterapi pratiklerinde yönlendiricilik, terapistin rolünün pasif bir gözlemciden aktif bir rehbere evrildiği ekollerde (örneğin Bilişsel Davranışçı Terapi, Stratejik Aile Terapisi) temel bir müdahale aracıdır. Psikanaliz gibi geleneksel yöntemlerde terapist nötr kalıp serbest çağrışıma alan açarken; davranışçı ve yapılandırılmış ekollerde yönergeler, danışanın maladaptif davranış kalıplarını kırarak yeni ve işlevsel alternatifler geliştirmesini hızlandırır. Nörobiyolojik düzeyde, açık bir yönerge almak prefrontal korteksteki karar yükünü geçici olarak hafifletir ve amigdalanın tetiklediği akut kaygı anlarında yürütücü işlevlere dışsal bir iskele sağlar.
Etimoloji
Latince 'dirigere' (düzenlemek, düzeltmek, yönlendirmek) fiilinden türetilmiş olup, 'dis-' (tamamen) ve 'regere' (idare etmek, yönetmek) köklerinin birleşiminden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Yorumlama (interpretation) ile sıklıkla karıştırılır; yorumlama danışana içgörü kazandırmayı hedeflerken, yönerge doğrudan eylem, duygu veya düşünce değişikliği talep eden bir reçetedir.