Doğum Yaralanması
Birth İnjury
Tanım
Doğum esnasında ortaya çıkan, özellikle beyin hasarı veya gelişimsel kusurlarla karakterize fiziksel doku ve organ hasarı.
Örnek Vaka / Uygulama
38 haftalık miadında, fakat zorlu ve uzamış bir ikinci evre eylem sonrası forceps yardımıyla doğurtulan bir yenidoğanda, ilk dakikalarda solunum depresyonu ve hipotonisite gözlenmiştir. Yapılan kraniyal ultrasonografide periventriküler lökomalazi bulguları saptanmış, bebek gelişimsel takibe ve erken müdahale fizyoterapi programına alınmıştır.
Derin Analiz
Doğum yaralanması, obstetrik süreçte fetüsün maruz kaldığı mekanik travmalar, iskemi veya hipoksi-anoksi epizodları sonucu gelişen patolojik durumları kapsar. Özellikle transvers veya makat gelişler, foreps veya vakum gibi enstrümantal müdahaleler, prematürite, çoğul gebelikler ve uzamış eylem gibi risk faktörleri zemininde şekillenir. Nörogelişimsel açıdan, periskopik hipoksik-iskemik ensefalopati (HIE) gibi durumlar serebral kortekste ve bazal ganglionlarda kalıcı yapısal bozulmalara yol açabilir. Klinik değerlendirmede Apgar skoru, nörogörüntüleme yöntemleri (MRG, ultrasonografi) ve elektroensefalografi (EEG) hayati önem taşır; zira hasarın lokasyonu ve yaygınlığı, ilerleyen yıllarda ortaya çıkacak motor, bilişsel veya epileptik sekellerin prediktörüdür.
Etimoloji
İngilizce 'birth' (doğum, Eski İngilizce 'gebyrd') ve 'injury' (yaralanma, Latince 'iniuria' [haksızlık, zarar, ziyan]) kelimelerinin birleşiminden oluşan klinik bir terimdir.
Karıştırmayın
Doğumsal kusur (congenital anomaly) ile sıklıkla karıştırılır; ancak doğumsal kusurlar genellikle genetik veya prenatal dönemdeki embriyonjenik bozukluklardan kaynaklanırken, doğum yaralanması spesifik olarak partürisyon (doğum) sürecindeki mekanik veya oksijenatif streslere bağlı olarak sonradan edinilir.