Beyin Hasarı
Brain Damage
Tanım
Doğum öncesi enfeksiyonlardan travmalara, inmelerden toksik ajanlara kadar pek çok farklı etiyolojik faktöre bağlı olarak beyin dokusunda meydana gelen ve kognitif, motor veya duyusal işlevlerde bozulmayla kendini gösteren yapısal zarar.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki bir bireyin geçirdiği serebrovasküler olay (inme) sonucunda sol hemisferdeki motor korteksin etkilenmesiyle sağ taraflı hemipleji (felç) gelişmesi ve buna eşlik eden Broca afazisi nedeniyle akıcı konuşma üretememesi.
Derin Analiz
Beyin hasarı, nörolojik ve klinik psikoloji literatüründe homojen olmayan bir patoloji yelpazesini temsil eder. Etiyolojisi travmatik (kafa travmaları, cerrahi prosedürler) ya da travmatik olmayan (intrakraniyal hemoraji, inme, tümör, metabolik bozukluklar, hipoksi) kökenli olabilir. Hasarın lokalizasyonu ve yaygınlığı, ortaya çıkan nöropsikolojik tablonun yönünü doğrudan belirler; örneğin prefrontal korteks lezyonları yürütücü işlevlerde bozulmaya yol açarken, temporal lob tutulumları bellek süreçlerini sekteye uğratır. Nörogörüntüleme yöntemleri ve nöropsikolojik bataryalar eşliğinde incelenen bu durum, beynin nöroplastisite kapasitesi ve hasarlı alanın etrafındaki dokuların işlevi devralma mekanizmaları çerçevesinde rehabilite edilir.
Etimoloji
İngilizce 'brain' (Eski İngilizce 'brægen') ve 'damage' (Latince 'damnum' [zarar, ziyan, kayıp] kökünden Eski Fransızca 'damage' kelimesine evrilmiştir).
Karıştırmayın
Nörodejeneratif hastalıklar (Alzheimer gibi ilerleyici süreçler) ile sıklıkla karıştırılır; beyin hasarı genellikle akut veya belirli bir olay (akut travma, inme) sonucunda ani bir kırılma yaratırken, nörodejeneratif süreçler kronik ve progresif bir karakter izler.