Serebrovasküler Olay
Cerebral Vascular Accident
Tanım
Serebral hemoraji, emboli veya tromboz gibi vasküler patolojiler nedeniyle beyin dokusunda oksijen ve besin akışının kesilmesiyle ortaya çıkan, bilişsel, motor, duyusal ve bilinçsel işlevlerde kalıcı veya geçici kayıplarla karakterize nörolojik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşında erkek birey, sabah saatlerinde ani sol kolunda güç kaybı ve konuşmada peltekleşme şikayetiyle acil servise getirilir. Yapılan nörogörüntüleme (diffüzyon MRG), sağ orta serebral arter (MCA) sulama alanında akut iskemik infarktüs saptar. Nöropsikolojik değerlendirmede sol hemiparezi, sol ihmal sendromu (neglect) ve hafif düzeyde anomi tespit edilir.
Derin Analiz
Serebrovasküler olay (CVA), klinik nöroloji ve nöropsikolojinin en temel patolojilerinden biridir. Genellikle iskemik (tıkayıcı) veya hemorajik (kanamalı) olarak iki ana kategoride incelenir. İskemik vakalar, bir arterin aterosklerotik plaklar veya tromboembolik materyaller tarafından tıkanmasıyla gelişirken; hemorajik vakalar, zayıflamış bir serebral damarın (anevrizma veya arteriovenöz malformasyon zemini dahil) rüptüre olmasıyla parankimal veya subaraknoid alana kan sızmasına yol açar. Beyin dokusunun hipoksi ve anoksiye maruz kalması, eksitotoksisite kaskadını tetikler; glutamatın aşırı salınımı hücre içi kalsiyum iyonlarının birikimine, serbest radikal oluşumuna ve nihayetinde apoptotik veya nekrotik nöronal ölüme sebep olur. Hasarın anatomik lokalizasyonu (örneğin Broca alanı, Wernicke alanı, motor korteks veya bazal ganglionlar), hastada gözlemlenecek defisitlerin tablosunu doğrudan belirler.
Etimoloji
Latince 'cerebrum' (beyin) + 'vasculum' (küçük damar, damarcık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, Latince 'accidere' (meydana gelmek, düşmek) kökünden gelen 'accident' (kaza, ani olay) sözcüğüyle tamamlanır.
Karıştırmayın
Geçici İskemik Atak (TIA) ile sıklıkla karıştırılır; TIA'da nörolojik defisitler kalıcı doku hasarı bırakmaksızın 24 saat içinde tamamen gerilerken, CVA kalıcı yapısal hasar ve nörolojik sekeller bırakır.