Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anomi

Anomia

Tanım

Toplumsal kargaşa, kural erozyonu veya değerler sisteminin çökmesi sonucunda bireylerin deneyimlediği derin yabancılaşma, umutsuzluk ve rehbersizlik durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Ekonomik krizin ve siyasi çalkantıların zirve yaptığı bir ülkede, uzun süredir kurumsal bir şirkette çalışan ve tüm kimliğini bu düzen üzerine kurmuş olan bir bireyin, şirketin ani iflası ve toplumsal düzenin sarsılmasıyla birlikte aniden hiçbir kuralın, güvencenin veya geleceğe dair öngörünün kalmadığını hissederek derin bir umutsuzluğa ve toplumsal bağlardan kopuşa sürüklenmesi.

Derin Analiz

Sosyoloji, psikiyatri ve davranış bilimleri kesişiminde incelenen anomi, Émile Durkheim'ın intihar ve sapma teorileriyle kavramsallaştırılmıştır. Birey ile toplumsal yapı arasındaki bağların zayıfladığı, geleneksel normların ve ahlaki rehberliğin anlamını yitirdiği tarihsel kriz dönemlerinde veya hızlı modernleşme süreçlerinde ortaya çıkar. Klinik psikoloji bağlamında anomi, doğrudan bir psikopatoloji olmamakla birlikte; depresyon, intihar eğilimleri, akut anksiyete ve varoluşsal sıkıntıların (existential distress) sosyolojik zeminini hazırlar. Birey, hangi kurallara uyacağına dair bilişsel ve ahlaki bir pusula bulamadığında (normsuzluk), içsel bir yönelim bozukluğu ve kronik bir yabancılaşma yaşar.

Etimoloji

Fransızca 'anomie' kelimesinden türetilmiş olup, Yunanca 'a-' (olumsuzluk ek, yokluk) ve 'nomos' (yasa, kural, norm) kelimelerinin birleşiminden meydana gelir; kelime anlamı 'kuralsızlık' veya 'yasasızlık' demektir.

Karıştırmayın

Yabancılaşma (alienation) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; yabancılaşma daha çok bireyin kendi emeğinden, toplumsal ürünlerden ve öz benliğinden kopmasını ifade ederken, anomi doğrudan toplumsal normların ve kuralların çözülmesine odaklanır.