Asfiksi
Asphyxia
Tanım
Kandaki oksijen seviyesinin normalin altına düşerken karbondioksit oranının tehlikeli biçimde artması, solunum güçlüğü ve doku hipoksemisiyle karakterize klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Yabancı bir cismin trakeayı tamamen tıkaması sonucu havayolu açıklığını yitiren bir bireyde, ilk dakikalarda görülen panik ve dispneyi, hızla gelişen siyanoz, konvülsiyonlar ve ardından serebral hipoksiye bağlı derin koma tablosu izler.
Derin Analiz
Asfiksi patofizyolojik düzeyde hipoksi ve iskemi kombinasyonuyla işlev görür. Akciğer havalanmasının mekanik olarak engellenmesi, solunum kaslarının paralizisi ya da solunan havadaki oksijenin yerini inert gazların alması gibi etkenler kanda parsiyel oksijen basıncının düşmesine neden olur. Serebral korteks bu duruma son derece duyarlıdır; birkaç saniye içinde bilinç kaybı gelişir. Hücresel solunumun mitokondriyal düzeyde durması, anaerobik glikolize geçişi tetikleyerek laktik asidoza ve nihayetinde hücresel lizise yol açar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'asphyxia' kelimesinden türetilmiştir. 'a-' (olumsuzluk, yokluk) ve 'sphyzein' (nabız atması) köklerinin birleşiminden oluşup, kelime anlamı olarak 'nabzın durması veya hissedilememesi' demektir.
Karıştırmayın
Hipoksi (sadece dokulardaki oksijen azlığı) ve anoksi (oksijenin tamamen yok olması) kavramlarıyla karıştırılır; asfiksi ise hem hipoksi hem de hiperkapniyi (yüksek karbondioksit) içeren daha geniş bir patofizyolojik süreçtir.