Alkol Yoksunluğu
Alcohol Withdrawal
Tanım
Kronik ve yoğun alkol kullanımının birden kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan; otonomik hiperaktivite, nörolojik bulgular ve psikiyatrik semptomlarla karakterize klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır her gün düzenli olarak yüksek miktarda alkol tüketen 45 yaşındaki bir birey, hastaneye yatışından sonraki ilk 24 saat içinde ellerinde kaba titreme, şiddetli terleme, taşikardi, bulantı ve yoğun bir ölüm korkusu (anksiyete) ile başvuru yapar. Klinik gözlemde hastanın otonomik bulgularının hızla kötüleştiği ve hatta işitsel hallüsinasyonlar bildirdiği saptanır.
Derin Analiz
Nörobiyolojik temeli, uzun süreli alkol maruziyetinin merkezi sinir sisteminde yarattığı dengesizliğe dayanır. Etanol, GABAerjik sistemi (gama-aminobütirik asit) güçlü bir şekilde potentize ederek inhibitör etki yaratırken, glutamaterjik sistemi (NMDA reseptörleri) baskılar. Kronik kullanımda beyin bu duruma homeostatik bir toleransla karşılık vererek reseptör sayısını ve duyarlılığını değiştirir. Alkol alımı aniden kesildiğinde, ani ve frenlenmemiş bir glutamaterjik eksitotoksisite ile birlikte GABA inhibitör etkisinin yokluğu meydana gelir. Bu durum, otonom sinir sisteminin aşırı uyarılmasına, nöbetlere ve en ağır tablolarda yaşamı tehdit eden delirium tremens tablosuna yol açar. DSM-5-TR kriterlerine göre tanı, kullanımın bırakılmasını takip eden saatler veya günler içinde baş gösteren otonomik aşırı uyarılma, el titremesi, anksiyete ve potansiyel konvülsiyonlarla konur.
Etimoloji
İngilizce 'alcohol' (Arapça 'al-kuḥl' [ince toz veya esans] kökünden) ve 'withdrawal' (geri çekilme, elini eteğini çekme) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alkol akşamdan kalmalığı (hangover) ile karıştırılır; hangover kısa süreli, hafif ve genellikle 24 saat içinde düzelen akut bir toksisite/yoksunluk karışımıyken, alkol yoksunluğu tıbbi müdahale gerektiren daha şiddetli, nörolojik ve otonomik tehlikeler barındıran klinik bir sendromdur.