Delirium Tremens
Delirium Tremens (dts)
Tanım
Kronik ve ağır alkol bağımlılarında ani alkol kesintisi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan; yaşamı tehdit edici, akut konfüzyonel durum, otonomik hiperaktivite ve şiddetli titremelerle karakterize acil bir medikal tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
40 yaşında kronik alkol kullanımı olan bir erkek hasta, son üç gündür alkol alamadığını belirterek acil servise getirilir. Fizik muayenede hastanın bilincinin dağınık olduğu, odanın köşelerinde hayali böcekler gördüğünü söyleyerek panik halinde etrafa saldırdığı görülür. Vücut ısısı 38.5°C, kalp atım hızı dakikada 130 (taşikardi), kan basıncı 160/100 mmHg ve ellerinde kaba, ritmik bir titreme (tremor) saptanır. Bu bulgular klasik delirium tremens tablosunu işaret eder ve acil yoğun bakım şartlarında müdahale gerektirir.
Derin Analiz
Delirium tremens (DTs), santral sinir sistemindeki uzun süreli etanol maruziyetinin yarattığı nöroadaptatif dengenin ani bozulmasıyla tetiklenir. Alkol, beyinde GABA (gama-aminobütirik asit) reseptörlerini aktive ederek inhibitör etki gösterirken, glutamaterjik sistemin (özellikle NMDA reseptörleri) aktivitesini baskılar. Alkolün birden kesilmesi durumunda beyin aşırı bir hipereksitabilite (aşırı uyarılabilirlik) durumuna geçer; bu durum kontrolsüz bir glutamat patlamasına ve GABAerjik tonusun çökmesine yol açar. Klinik tabirle bu, nörotoksik bir fırtınadır. DSM-5 sınıflandırmasında Madde Yoksunluğu Deliryumu başlığı altında değerlendirilir. Genellikle son alkol alımından 48 ila 72 saat sonra zirve yapar ve tedavi edilmediği takdirde kardiyovasküler çöküş, hiperpireksi veya sıvı-elektrolit dengesizlikleri nedeniyle yüksek mortalite oranına sahiptir. Klinik yönetimde temel yaklaşım, benzodiazepinler ile GABAerjik tonusun hızla yeniden sağlanması ve yoğun otonomik desteğin verilmesidir.
Etimoloji
Latince 'delirium' (sayıklama, zihinsel bulanıklık, 'lira' saban çizgisinden sapmak kelimesinden) ve Latince/Yunanca 'tremens' (titreyen, tremere fiilinden türetilmiş) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alkol yoksunluğu ile sıklıkla karıştırılır; ancak basit alkol yoksunluğunda (anksiyete, hafif tremor, bulantı) bilinç bulanıklığı, delüzyonlar veya halüsinasyonlar görülmez. Delirium tremens, otonomik instabilite ve bilişsel yıkımın eşlik ettiği çok daha ağır ve acil bir tablodur.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Yoksunluğu
Drug Withdrawal
Kronik ve ağır düzeyde madde veya ilaç kullanımının ani olarak kesilmesi ya da azaltılması sonucunda ortaya çıkan, fizyolojik ve psikolojik bulgularla karakterize klinik sendrom.
Konfüzyon
Confusion
Bireyin net düşünme, karar verme ve çevresel uyaranları anlama yetisinde bozulma ile karakterize, zaman, yer ve kişi oryantasyonunun kaybolduğu zihinsel bulanıklık durumu.