Merkezi Sinir Sistemi
Central Nervous System (CNS)
Tanım
Beyin ve omuriliği oluşturan; duyusal girdileri bütünleştiren, motor çıktıları koordine eden ve zihinsel süreçlerin anatomik zeminini oluşturan sinir ağı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yolda yürürken ayağınıza bir cisim çarptığında, omurilikteki ara nöronlar aracılığıyla bacağınızı hızla çekmenizi sağlayan refleks yayının (omurilik düzeyinde entegrasyon) tetiklenmesi ve bu tehlike algısının beyin tarafından işlenip korku tepkisi üretilmesi.
Derin Analiz
Merkezi Sinir Sistemi, glial hücreler ve nöron ağlarından müteşekkil, organizmanın dış ve iç çevreye uyum sağlamasını yöneten ana kontrol merkezidir. Beyin korteksi, subkortikal yapılar, beyincik, beyin sapı ve omurilikten oluşur. Afferent yollarla gelen duyusal bilgiyi işleyerek anlamlandırır ve efferent yollarla iskelet kaslarına, düz kaslara ve bezlere emirler gönderir. Nöronal plastisite, sinaptik iletim ve elektrokimyasal potansiyeller aracılığıyla öğrenme, hafıza, duygu düzenleme ve yürütücü işlevler gibi en karmaşık bilişsel yetilerin somut altyapısını sağlar.
Etimoloji
Latince 'centralis' [merkezî] ve 'nervus' [sinir] ile Yunanca 'systema' [birleştirilmiş bütün] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çevresel Sinir Sistemi (Periferik Sinir Sistemi) ile sıkça karıştırılır; periferik sistem bilgiyi merkezi sisteme taşır ve merkezi sistemden gelen komutları hedef organlara iletirken, merkezi sistem bilgiyi işler ve karar verir.