Korku Tepkisi
Fear Response
Tanım
Tehdit altındaki organizmanın hayati organlarını koruma, tehlikeden kaçınma veya durumla başa çıkma amacıyla sergilediği fizyolojik ve davranışsal tepki bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Issız bir sokakta yürürken ardında ani ve yüksek bir gürültü duyan bireyin, omurgasını büzerek hassas boyun ve göğüs bölgesini korumaya alması, ardından hızla güvenli bir alana doğru koşmaya başlaması veya tehlikenin kaynağını saptayana kadar anlık olarak hareketsiz kalması.
Derin Analiz
Korku tepkisi, evrimsel süreçte hayatta kalmayı sağlayan temel bir adaptif mekanizmadır. Tehdidin algılanmasıyla birlikte amigdala devreye girer ve hipotalamus aracılığıyla sempatik sinir sistemi ile HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksı uyarılır. Bu süreçte katekolaminler ve kortizol salınımı artarak kalp atış hızını, kan basıncını ve kas tonusunu, ani fiziksel efor veya kaçış için optimize eder. Davranışsal düzeyde bu tepki; açıkça uzaklaşma (withdrawal), uyarıcıdan kaçınmak için gözleri kapatma gibi başa çıkma stratejileri veya donakalma (freezing) şeklinde tezahür edebilir. Fizyolojik aktivasyonun yönü ve şiddeti, tehlikenin yakınlığına ve durumsal bağlama göre dinamik olarak farklılık gösterir.
Etimoloji
Eski İngilizce 'fǣr' (ani tehlike, pusu) kökünden evrilmiştir; Proto-Cermenik kökenli *fainraz kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
Savaş ya da kaç tepkisi (fight-or-flight response) ile sıklıkla karıştırılır; savaş ya da kaç, korku tepkisinin daha spesifik bir alt bileşenidir. Donakalma (freezing) ise korku tepkisinin hareketsiz kalma boyutunu ifade eder ve her zaman kaçışı içermez.
Keşfetmeye Devam Edin
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Fight-or-flight Response
Tehdit edici veya stresli durumlarda sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla ortaya çıkan ve organizmayı fiziksel olarak savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan fizyolojik değişimler örüntüsüdür.
İncele
Amigdala
Amygdala
Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.
İncele