Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipertermi

Hyperthermia

Tanım

Vücudun ısı düzenleme mekanizmalarının yetersiz kalması sonucu çekirdek sıcaklığının tehlikeli düzeylerde artması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek nemli ve sıcak bir yaz gününde açık alanda ağır maraton koşusu yapan bir sporcuda, terleme mekanizmasının yetersiz kalmasıyla 40.5 °C vücut ısısına ulaşılması, konfüzyon, ajitasyon ve nihayetinde nöbet geçirme tablosuyla acil servise başvurulması.

Derin Analiz

Hipertermi, hipotalamusun termoregülatör set-point (ayar noktası) değerini değiştirmeksizin, vücudun dış veya ısı yüküyle baş edememesi sonucu ortaya çıkar. Bu durum, ateşten (fever) temelden ayrılır; ateşte hipotalamus bağışıklık yanıtı olarak hedef sıcaklığı yukarı taşır ve vücut bu yeni değere göre kendini ayarlar. Hipertermide ise termoregülasyon sistemi bozulmuştur veya baskılanmıştır. 39.04 °C ile 41.1 °C ve üzeri sıcaklıklarda hücresel düzeyde enzim denatürasyonu, oksidatif stres ve membran bütünlüğünün bozulması görülür. Şiddetli vakalarda nöronal hasar, yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC) ve çoklu organ yetmezliği gelişebilir. Klinik olarak ısı krampları, sıcak hâlsizliği ve tıbbi acil durum olan sıcak çarpması (heatstroke) alt tiplerine ayrılır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'hyper' (aşırı, üst düzey) ve 'thermē' (sıcaklık, ısı) sözcüklerinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

En sık 'ateş' (fever) ile karıştırılır. Ateş, pirojenler aracılığıyla hipotalamik ayar noktasının yükselmesidir ve vücut savunma mekanizmasıdır; hipertermi ise ayar noktası değişmeksizin ısı kontrolünün kaybıdır.