Talepkarlık
Demandment
Tanım
Bireyin kendi istek, arzu ve hedeflerini esnek olmayan, mutlak zorunluluklara dönüştürdüğü, sıklıkla öz-yıkıcı sonuçlar doğuran bilinçdışı veya yarı-bilinçli imperatif yapıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir sunum öncesinde 'Kesinlikle kusursuz olmalıyım, en ufak bir hata yaparsam bu benim ne kadar yetersiz biri olduğumu kanıtlar' şeklinde düşünen bir yöneticinin, en küçük aksilikte yoğun kaygı ve depresif çöküş yaşaması talepkarlığın klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Albert Ellis tarafından geliştirilen Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi (REBT) çerçevesinde talepkarlık, irrasyonel inançların çekirdeğini oluşturur. Birey, 'meli/malı' (should/must) kalıplarıyla dünyayı, diğer insanları ve en önemlisi kendi benliğini koşullandırır. Nörokognitif düzeyde, bu katı kural setleri prefrontal korteksteki esnek problem çözme devrelerini baypas ederek amigdala liderliğindeki tehdit algılama mekanizmalarını tetikler. Hedeflere ulaşılamadığında yaşanan bilişsel uyumsuzluk, kişinin kendine yönelik doğrudan bir saldırısına ('Ben başarısızım, o halde değersizim') dönüşür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Perfeksiyonizm ile sıklıkla karıştırılır; perfeksiyonizm başarıya yönelik yüksek standartları içerirken, talepkarlık bu standartların yerine getirilmediği takdirde kişinin kendi varoluşunu ve değerini mutlak bir felaket olarak etiketlemesiyle ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi
Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi
Rational Emotive Behavior Therapy (REBT)
Bireylerin kendine zarar veren katı inançlarını, zorlantılarını ve irrasyonel düşünce kalıplarını hedef alarak bunları işlevsel ve rasyonel süreçlerle değiştirmeyi amaçlayan bir bilişsel-davranışçı terapi yaklaşımıdır.
İncele
Bilişsel Çarpıtma
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele
Öz Eleştiri
Öz Eleştiri
Self-criticism
Bireyin kendi davranışlarını ve niteliklerini zayıflıkları, hataları ile kusurları bağlamında değerlendirmesi süreci.
İncele