Kavramsallaştırma
Conceptualization
Tanım
Deneyimlerden veya öğrenilen materyallerden yola çıkarخصوصle, özellikle soyut nitelikteki kavramları zihinsel olarak biçimlendirme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide, sürekli iş stresi ve panik atak şikayetleriyle başvuran bir danışanın; çocukluk dönemindeki aşırı kontrolcü ebeveyn tutumlarını, mevcut iş ortamındaki belirsizliklerle bağdaştırıp 'yetersizim' inancıyla açıklayan terapistin zihninde vaka çerçevesini kurması bir kavramsallaştırma sürecidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve klinik pratik bağlamında kavramsallaştırma, karmaşık ve dağınık verilerin (gözlemler, semptomlar, yaşantılar) zihinsel şemalar yoluyla anlamlandırılması ve yapılandırılması mekanizmasıdır. Bilişsel davranışçı terapide (BDT) 'vaka kavramsallaştırması' olarak adlandırılan süreç, danışanın sorunlarının kökenini, sürdürücü faktörlerini ve tetikleyicilerini teorik bir çerçeveye oturtarak tedavi stratejisi belirlemenin temelini oluşturur. Nörobiyolojik düzeyde prefrontal korteks ve hipokampal ağların ortak çalışmasıyla yürütülen bu üst düzey bilişsel işlev, duyusal girdilerin kategorize edilmesini ve sembolik temsile dönüştürülmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'conceptus' (toplanmış, kavranmış, doğmuş) sözcüğünden türetilen 'concept' kökü ile Fransızca/İngilizce yapım eklerinin birleşimiyle oluşmuştur; zihinsel bir form veya soyut fikir üretme sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Operasyonelleştirme (soyut bir kavramın ölçülebilir hale getirilmesi) ve kavram oluşumu (concept formation - dış dünyadaki ortak özelliklerden kategori türetme süreci) ile sıklıkla karıştırılır; kavramsallaştırma daha geniş ve teorik bir yapılandırma sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Şema
Cognitive Schema
Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.
Soyut Düşünme
Abstract Thinking
Genel fikirlerin, kavramların ve sembollerin kullanımıyla karakterize edilen; doğrudan duyusal algının ötesine geçebilen üst düzey bilişsel süreç.