Soyut Düşünme
Abstract Thinking
Tanım
Genel fikirlerin, kavramların ve sembollerin kullanımıyla karakterize edilen; doğrudan duyusal algının ötesine geçebilen üst düzey bilişsel süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastaya 'Sakın sakınılan göze çöp batar' atasözünün anlamı sorulduğunda, somut düşünceye sahip bir birey bunu gözüne çöp kaçan birinin hikayesi olarak yorumlarken, soyut düşünme becerisine sahip bir birey durumun potansiyel risklere karşı aşırı dikkatli olmanın bazen kazalara davetiye çıkarabileceği genel bir yaşam ilkesi olduğunu ifade eder.
Derin Analiz
Soyut düşünme; önfrontal korteksin yönetici işlevleriyle, özellikle de kategorizasyon, tümevarım, tümdengelim, metaforik kavrayış ve hipotez oluşturma becerileriyle doğrudan ilişkilidir. Bireyin somut, gözlemlenebilir detaylardan sıyrılarak ilkeler, örüntüler ve olası senaryolar üzerinde işlem yapmasını sağlar. Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında formel işlemler döneminin temel taşıdır. Nöropsikolojik değerlendirmelerde Wisconsin Kart Eşleme Testi (WCST) gibi yürütücü işlev testleriyle ölçülür; frontal lob lezyonlarında, şizofreninin bazı görünümlerinde veya nörodejeneratif süreçlerde bu kapasitede bozulmalar görülebilir.
Etimoloji
Latince 'abstrahere' (çekip çıkarmak, ayırmak; 'ab-' [uzaklaşma, -den] + 'trahere' [çekmek]) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Somut düşünme ile karıştırılır; somut düşünme yalnızca fiziksel olarak mevcut nesnelere ve aracısız deneyimlere odaklanırken, soyut düşünme sembolik ve varsayımsal düzlemde işlem yapar.