Kaçınmacı Başa Çıkma
Avoidance Coping
Tanım
Bireyin stresli bir durumla doğrudan yüzleşmek yerine, problemden uzaklaşma, durumu görmezden gelme ve tehdit edici bilgilerin işlenmesinden kaçınma stratejilerini devreye sokmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir iş yükü ve yaklaşan teslim tarihleri nedeniyle aşırı stres yaşayan bir çalışanın, projeyi ele almak yerine sürekli video oyunları oynaması, maillerini açmayı reddetmesi ve iş arkadaşlarından kaçınması kaçınmacı başa çıkma stratejisinin tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Kaçınmacı başa çıkma, Susan H. Roth ve Lawrence J. Cohen tarafından 1986 yılında literatüre kazandırılmış bir savunma mekanizmaları kümesidir. Birey, stresörün yarattığı akut anksiyete ve bilişsel yükü düşürmek amacıyla inkâr, kaçış, madde kullanımı veya sosyal izolasyon gibi davranışsal ve bilişsel yollara başvurur. Kısa vadede fizyolojik uyarılmışlığı ve duygusal acıyı azaltsa da, uzun vadede problem çözme becerilerinin körleşmesine, stresörün kronikleşmesine ve psikopatolojilerin (örneğin anksiyete bozuklukları veya kaçınmacı kişilik örüntüleri) derinleşmesine zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'avoid' (uzak durmak, kaçınmak; Eski Fransızca 'eschiver' [kaçınmak, sakınmak] ve Cermen kökenli 'skuhan' sözcüklerinden türetilmiştir) ile 'coping' (başa çıkma, üstesinden gelme; İngilizce 'cope' fiilinin türevidir) kavramlarının birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Problem odaklı başa çıkma (problem-focused coping) ile karıştırılır; problem odaklı stratejiler stres kaynağını doğrudan değiştirmeye veya ortadan kaldırmaya odaklanırken, kaçınmacı başa çıkma sorunun kendisinden ziyade onun yarattığı duygusal etkiyi bastırmaya yöneliktir.