Problem Odaklı Başa Çıkma
Problem-focused Coping
Tanım
Bireyin stres kaynağıyla doğrudan yüzleşerek onu azaltmaya veya ortadan kaldırmaya çalıştığı, araçsal eylemlere dayalı bir stres yönetimi stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yarınki zorlu bir sunum için yoğun stres yaşayan bir yöneticinin, eksik verileri tamamlamak üzere ekiple acil bir toplantı düzenlemesi, slaytları yeniden yapılandırması ve prova yapması problem odaklı başa çıkmaya klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Richard S. Lazarus ve Susan Folkman'ın İşlemsel Stres ve Başa Çıkma Modeli'ne (Transactional Model of Stress and Coping) dayanan bu kavram, bilişsel değerlendirme sürecinin bir ürünüdür. Birey, stres yaratıcı durumu kendi kontrol edilebilirliği dahilinde (değiştirilebilir) olarak değerlendirdiğinde bu stratejiyi devreye sokar. Nörobiyolojik düzeyde; prefrontal korteksin yürütücü işlevleri, planlama, karar verme ve amigdala kaynaklı akut kaygı tepkisini düzenleme süreçleriyle yakından ilişkilidir. Amaç, stresörün dışsal gerçekliğini değiştirmek ya da ortadan kaldırmaktır.
Etimoloji
İngilizce 'problem' (Yunanca 'proballein' [öne atma, tasarı] kökünden) ve 'focus' (Latince 'hearth, odak yeri') ile Eski İngilizce 'copen' [vurmak, mücadele etmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Duygu odaklı başa çıkma (emotion-focused coping) ile karıştırılır; duygu odaklı başa çıkmada stresörün kendisi değil, onun yarattığı duygu durumu (örneğin kaygı veya öfke) hedef alınır.
Keşfetmeye Devam Edin
Duygu Odaklı Başa Çıkma
Duygu Odaklı Başa Çıkma
Emotion-focused Coping
Bireyin stres kaynağını değiştirmek yerine, bu stresörün tetiklediği olumsuz duygusal reaksiyonları ve fizyolojik uyarılmışlığı düzenlemeye odaklandığı stres yönetimi stratejisidir.
İncele
Bilişsel Değerlendirme
Bilişsel Değerlendirme
Cognitive Assessment
Öğrenme, bellek, yargılama ve akıl yürütme gibi üst düzey zihinsel işlevlerin sistematik ve standartlaştırılmış yöntemlerle ölçülmesi ve değerlendirilmesi süreci.
İncele
Stres Yönetimi
Stres Yönetimi
Stress Management
Bireylerin stres verici durumlarla başa çıkabilmesi ve stres durumunu düzenleyebilmesi amacıyla gevşeme eğitimi, nefes teknikleri ve bilişsel stratejiler gibi yöntemleri sistematik olarak kullanmasıdır.
İncele