Deseksüalizasyon
Desexualization
Tanım
Psikanalitik kuramda, bir dürtünün veya nesnenin orijinal cinsel amacından arındırılarak nötralize edilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetenekli bir ressamın erken dönem çocukluk evresindeki dikkati ve libidinal merakı, yetişkinlik döneminde insan anatomisini ve doğayı inceleyen son derece rafine, akademik ve estetik bir sanat formuna dönüştürmesi; bu süreçte ilkel cinsel dürtülerin tamamen nötralize edilerek sanatsal yaratıcılığa hizmet etmesi.
Derin Analiz
Klasik psikanalitik teoride deseksüalizasyon, libido enerjisinin (Eros) cinsel hedeflerinden saptırılarak başka alanlara kanalize edilmesini ifade eden yapısal bir mekanizmadır. Bu kavram, Freud'un dürtü kuramında (Drive Theory) enerjinin (kathexis) nesne değiştirmesi ve yapı değiştirmesi bağlamında ele alınır. Süblimasyon (yüceltme) kavramıyla yakından ilişkili olan bu süreçte, enerjinin cinsel yükü ortadan kaldırılır ancak enerjinin kendisi yok olmaz; bunun yerine sanat, bilim, toplumsal bağlar veya ego savunmaları gibi sosyokültürel açıdan kabul edilebilir ve yapılandırıcı alanlara yatırılır. Nöropsikolojik ve bilişsel düzeyde, ilkel haz arayışının üst düzey bilişsel işlevler ve sosyal uyum mekanizmaları lehine bastırılması veya dönüştürülmesi olarak okunabilir.
Etimoloji
Fransızca 'désexualisation' sözcüğünden türetilmiştir; Latince 'de-' (uzaklaşma, yok etme, tersine çevirme) ön eki ile Yunanca kökenli modern Latince 'sexualis' (cinsel) kelimesinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Bastırma (Repression) ve Aseksüalite (Asexuality) ile sıkça karıştırılır. Bastırma, arzunun bilinç dışına itilmesini ve orada çatışma üretmeye devam etmesini içerirken; deseksüalizasyon enerjinin nitelik değiştirmesini sağlar. Aseksüalite ise klinik bir süreç değil, bireyin cinsel yönelim kimliğidir.