Klinik Uygulama Kılavuzları
Clinical Practice Guidelines
Tanım
Belirli klinik durumlarda en uygun sağlık bakım kararlarının alınabilmesi için hem uygulayıcılara hem de hastalara rehberlik eden, sistematik olarak geliştirilmiş kanıta dayalı beyanlar.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör Depresif Bozukluk tanısı alan bir danışana yaklaşımda, klinisyenin hangi aşamada psikoterapiye (örneğin BDT) yönlendirmesi gerektiğini, hangi SSRI molekülünün ilk seçenek olarak seçilmesi icap ettiğini ve tedaviye yanıt alınamayan durumlarda hangi augmentasyon stratejilerinin izlenmesi gerektiğini uluslararası kılavuzlar (örneğin APA Kılavuzları) adım adım dikte eder.
Derin Analiz
Klinik uygulama kılavuzları, kanıta dayalı tıp ve psikoloji paradigmasının temel taşlarından biridir. Randomize kontrollü çalışmaların meta-analitik verilerini, sistematik derlemeleri ve klinik uzmanlık konsensüsünü harmanlayarak, karmaşık tanı ve tedavi süreçlerindeki belirsizliği azaltmayı hedefler. Amaç, hekimlerin veya klinisyenlerin sezgisel karar verme süreçlerinden kaynaklanan varyansları en aza indirmek ve bakım kalitesini standardize etmektir. Ancak metodolojik kaliteleri büyük ölçüde geliştirici grubun bağımsızlığına, çıkar çatışması beyanlarına ve kullanılan kanıt derecelendirme sistemlerine (örneğin GRADE kriterleri) bağlıdır.
Etimoloji
İngilizce 'clinical' (Yunanca 'klinē' [yatak, hasta yatağı] kökünden), 'practice' (Yunanca 'prassein' [yapmak, uygulamak] kökünden) ve 'guideline' (eski İngilizce 'gideon' [yol göstermek] ile 'line' [çizgi] kelimelerinin birleşimi)
Karıştırmayın
Klinik protokoller ve hastane içi rutin işleyiş yönergeleri ile sıkça karıştırılır. Protokoller belirli bir kurumun idari kurallarını veya katı iş akışlarını ifade ederken; kılavuzlar geniş tabanlı bilimsel kanıtlara dayanan, esneklik payı bırakan ancak standartlardan sapmayı gerekçelendirmeyi zorunlu kılan öneriler bütünüdür.