Otonom Hiperaktivite
Autonomic Hyperactivity
Tanım
Otonom sinir sisteminin, özellikle sempatik kolun aşırı uyarılması sonucu anksiyete ve korkuyla ilişkili fizyolojik belirtilerin ortaya çıkması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında kapalı bir asansöre giren bir hastada, ani kalp çarpıntısı, avuç içi terlemesi, nefes darlığı ve epigastrik bölgede sıkışma hissi gelişmesi otonom hiperaktivitenin somatik dışavurumuna klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Otonom hiperaktivite, sempatik sinir sisteminin aşırı salınımı (adrenalin ve noradrenalin salınımındaki artış) ile karakterizedir. HPA aksının (hipotalamus-hipofiz-adrenal aksı) tetiklenmesiyle birlikte vücut kronik veya akut bir 'savaş ya da kaç' (fight or flight) yanıtı sergiler. Kalp atım hızında artış (taşikardi), vazokonstriksiyon, miyozis veya midriyazis, hiperhidroz (aşırı terleme) ve gastrointestinal motilite bozuklukları gibi somatik bulgularla kendini gösterir. Klinik pratikte panik bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu gibi tablolarda merkezi bir rol oynamaktadır.
Etimoloji
Latince 'autonomus' [kendi kendini yöneten, özerk] ve Yunanca 'hyper' [aşırı, üst düzey] + 'activitas' [faaliyet, eylem] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Somatizasyon bozukluğu ile karıştırılabilir; ancak otonom hiperaktivitede altta yatan somatik belirtiler doğrudan sempatik sinir sistemi deşarjının ürünüdür, somatizasyonda ise fiziksel belirtilerin arkasında belirgin bir organik patoloji olmaksızın psikolojik çatışmaların bedenselleşmesi yatar.
Keşfetmeye Devam Edin
Sempatik Sinir Sistemi
Sempatik Sinir Sistemi
Sympathetic Nervous System
Otonom sinir sisteminin iki ana alt bölümünden biri olup, akut stres ve tehdit durumlarında bedeni 'savaş ya da kaç' tepkisine hazırlayan fizyolojik mekanizmadır.
İncele
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Savaş-ya Da-kaç Tepkisi
Fight-or-flight Response
Tehdit edici veya stresli durumlarda sempatik sinir sisteminin ani aktivasyonuyla ortaya çıkan ve organizmayı fiziksel olarak savaşmaya ya da kaçmaya hazırlayan fizyolojik değişimler örüntüsüdür.
İncele
Panik Atak
Panik Atak
Anxiety Attack / Panic Attack
🔹 1. (anxiety attack): Beklenmedik bir anda ortaya çıkan, dakikalar içinde zirve yapan yoğun korku veya rahatsızlık nöbetidir. 🔹 2. (panic attack): Gerçek bir tehlikenin bulunmadığı durumlarda ani olarak ortaya çıkan, yoğun korku ve bedensel belirtilerle karakterize sınırlı süreli epizot.
İncele