Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Merkezlenmiş

Centered

Tanım

Bir organizmanın çevresiyle kusursuz bir uyum ve bütünleşme içinde olduğu, bireyin gerçeklikle sağlam bir bağ kurduğu psikolojik ve fiziksel denge durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, yoğun bir travmatik stres süreci sonrasında danışanın dissosiyatif belirtilerden uzaklaşarak kendi bedenini, sınırlarını ve çevresindeki gerçekliği yeniden 'hissetmeye' başlaması, terapötik süreçte merkeze gelme (centering) halinin somut bir göstergesidir.

Derin Analiz

Kurt Goldstein'ın organizmatık yaklaşımında 'centered' kavramı, bireyin hem içsel motivasyonları hem de dış çevresel taleplerle uyumlu bir bütünlük sergilediği optimal işlevsellik düzeyini temsil eder. Bu durum yalnızca soyut bir zihinsel dinginlik değil, aynı zamanda bireyin kimliğini, yaşam amaçlarını net bir şekilde bilmesini ve olası yaşam olaylarına karşı esnek ve etkili bir hazırlık içinde olmasını kapsar. Somatik boyutta ise, bireyin hem savunma hem de eylem anında yerçekimi merkezini koruyarak fiziksel olarak dengede kalmasını ve amaca yönelik hamleler yapabilmesini sağlayan dinamik bir duruşu imceler.

Etimoloji

Latince 'centrum' (merkez, odak noktası) sözcüğünden türetilmiş olup, modern psikoloji literatüründe Kurt Goldstein'ın organizmatık teorisi bağlamında entegrasyonu ve dengeyi ifade etmek üzere kazanılmıştır.

Karıştırmayın

Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) ile sıklıkla karıştırılır; mindfulness daha çok an'a odaklanma ve yargılamadan gözlemleme süreciyken, 'centered' olmak bütünsel bir organizmik entegrasyonu ve hayata karşı duruş kararlılığını ifade eder.