Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Centering

Centering

Tanım

Dikkati ve enerjiyi artırıp odaklayarak stres ve kaygıyı hafifletmeyi amaçlayan, nefes regülasyonu ve zihinsel denge tekniklerinin bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Önemli bir akademik sunum öncesinde hafif titreme ve taşikardi yaşayan bir araştırmacının, sırtını sandalyeye yaslayıp ayak tabanlarını yere tam basarak dikkatini diyafram nefesine vermesi, ardından zihnindeki 'başarısız olacağım' otomatik düşüncesini salıverip nötr bir merkeze dönmesi.

Derin Analiz

Centering, fizyolojik ve psikolojik homeostazı yeniden tesis etmek için kullanılan öz-düzenleme stratejisidir. Bilişsel düzeyde yürütücü işlevlerin amigodala kaynaklı hiper-aktivasyonunu baskılamasına dayanır. Solunum döngüsü (özellikle uzatılmış ekshalasyon fazı) parasempatik sinir sistemini, n. vagus üzerinden aktive ederek kalp atım hızı değişkenliğini (HRV) artırır. Spor psikolojisinde ve performans anksiyetesinde, bireyin dikkat kaynağını (attentional focus) çevresel çeldiricilerden içsel somatik ipuçlarına kaydırarak 'ideal performans durumu'na (flow state) erişmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'centrum' (merkez, odak noktası) sözcüğünden türetilmiştir; orta noktaya dönüş ve denge sağlama eylemini ifade eder.

Karıştırmayın

Mindfulness (farkındalık) ile sıklıkla karıştırılır; mindfulness şimdiki anı yargılamadan gözlemlemeyi hedeflerken, centering doğrudan dikkati ve enerjiyi belirli bir hedefe (genellikle içsel bir merkeze veya performansa) kanalize ederek regülasyon sağlamaya odaklanır.