Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Flow

Flow

Tanım

Bireyin gerçekleştirdiği eyleme tamamen odaklandığı, yüksek içsel motivasyonla birlikte zaman algısını ve benlik bilincini yitirdiği optimal deneyim durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Piyanist bir sanatçının, zorluk derecesi teknik kapasitesiyle tam bir uyum içinde olan karmaşık bir konçertoyu icra ederken saatlerin nasıl geçtiğini fark etmemesi, hata yapma kaygısından arınmış kusursuz bir icra sergilemesi flow durumuna örnektir.

Derin Analiz

Mihály Csíkszentmihályi tarafından kavramsallaştırılan akış (flow) durumu, bilişsel psikoloji ve pozitif psikoloji ekseninde, bireyin yetenek seviyesi ile üstlendiği görevin zorluk derecesi kusursuz bir denge kurduğunda ortaya çıkar. Bu nörobiyolojik ve bilişsel eşikte, prefrontal korteksteki 'hipo-frontalite' (geçici işlevsel yavaşlama) gözlemlenir; bu durum, bireyin üstbilişsel (metakognitif) kaygılarını ve öz-farkındalığını baskılayarak dikkat kapasitesini (attention bandwidth) tamamen o anki göreve kanalize eder. Dopaminerjik ödül yollarının bu süreçte aktif rol oynadığı, eylemin kendisinin dışsal bir ödül gerektirmeksizin (intrinsically rewarding) pekiştirici bir nitelik kazandığı bilinmektedir.

Etimoloji

Or İngilizce 'flowen', Eski İngilizce 'flōwan' (akmak), Proto-Cermenekçe 'flōwą', Hint-Avrupa ana dili kökenli '*pleu-' (yüzmek, akmak) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Hiperodaklanma (hyperfocus) ile sıklıkla karıştırılır; hiperodaklanma genellikle nörodiverjan durumlarda (DEHB vb.) kontrol dışı ve yorucu bir kilitlenme iken, flow bilinçli olarak yönlendirilen, üretken ve haz veren bir optimal deneyimdir.