Bağlanma Bozukluğu
Attachment Disorder
Tanım
Bebeklik veya erken çocukluk döneminde bakım verenle kurulan ilişkideki ağır patolojileri ve sosyal etkileşim bozukluklarını tanımlayan klinik şemsiye terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Koruyucu aileye 4 yaşında verilen bir çocuğun, ev ortamında yabancı yetişkinlere aşırı ve ayrım gözetmeyen bir yakınlık kurması (neredeyse hiç tanımadığı bir kargo görevlisine sarılması) ya da tam tersi, en küçük bir stres anında bakım verenden tamamen kaçması ve teselli kabul etmemesi.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırmasında Reaktif Bağlanma Bozukluğu (Reactive Attachment Disorder - RAD) ve Sınırsız Sosyal Katılım Bozukluğu (Disinhibited Social Engagement Disorder) olmak üzere iki alt kategoriye ayrılır. Temelinde, çocuğun erken dönemde ihmal, istismar, bakım verenin kronik duygusal vefiziksel yokluğu ya da sık bakım veren değişimi gibi travmatik yoksunluklara maruz kalması yatar. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksının kronik hiperaktivitesi veya disregülasyonu, prefrontal korteks ile amigdala arasındaki bağlantısallığı olumsuz etkiler. Bu durum, bireyin duygu düzenleme, tehdit algılama ve güvenli sosyal bağ kurma kapasitesini kökten zedeler.
Etimoloji
İngilizce 'attach' (bağlamak, iliştirmek; Eski Fransızca *atachier*) ve 'disorder' (düzen bozukluğu, kargaşa; Latince *dis-* [olumsuzluk] + *ordinare* [sıraya koymak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Otizm Spektrum Bozukluğu ile karıştırılabilir; temel fark, bağlanma bozukluğu öyküsünde bariz bir erken dönem bakım ihmali/yoksunluğunun bulunması ve çocuğun sosyal etkileşim başlatma kapasitesinin (özellikle sınırsız tipte) otizmdeki nörogelişimsel kısıtlılıktan farklı olarak yapısal bir yoksunluk ürünü olmasıdır.