Sınırsız Sosyal Katılım Bozukluğu
Disinhibited Social Engagement Disorder
Tanım
Çocukların tanıdık olmayan yetişkinlere karşı belirgin bir çekingenlik göstermeksizin aşırı ve gelişigüzel yaklaşmasıyla karakterize, erken dönem travma ve ihmal kökenli bir bağlanma bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
Dört yaşındaki bir çocuk, ilk kez gittiği bir parkta, parkta yabancı olarak bulunan bir yetişkine hiçbir şey sormadan ya da tereddüt etmeden yaklaşır, kucağına oturtulmasına izin verir ve ailesiyle gitmesi teklif edildiğinde hiçbir ayrılık kaygısı veya yabancı şüphesi duymadan hemen gitmeye yeltenir.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırma sisteminde travma ve stresörle ilişkili bozukluklar altında incelenen bu klinik tablo, infant veya çocuk döneminde (tipik olarak 9. aydan sonra) yaşanan kronik sosyal ihmal ve patolojik bakım koşullarının doğrudan nörogelişimsel bir sonucudur. Erken dönemde birincil bakım verenle tutarlı, güvenli bir bağ kuramamış olan birey, yabancı seçiciliğini (stranger wariness) geliştiremez. Prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki regülasyon devrelerinin erken dönem çevresel yoksunluk nedeniyle aksaması, sosyal tehlike algısını ve dürtü kontrolünü bozar. Çocuk, yabancıları ayırt edemez ve potansiyel tehlikeli durumlara karşı kendini koruma refleksinden mahrum kalır.
Etimoloji
Latince 'dis-' (yokluk, olumsuzluk) + 'inhibere' (engellemek, dizginlemek) fiilinden türetilen 'inhibited' (çekingen/kontrol altına alınmış) kelimesinin olumsuzu ve sosyal etkileşim bileşenlerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Reaktif bağlanma bozukluğu (reactive attachment disorder) ile sıklıkla karıştırılır; reaktif bağlanma bozukluğunda çocuk bakım verenlerden içsel olarak kaçınır ve duygusal tepkisizlik gösterirken, sınırsız sosyal katılım bozukluğunda çocuk tam tersine aşırı dışadönük, gelişigüzel ve sınır tanımayan bir sosyal yaklaşım sergiler.