Ayrılık Kaygısı
Separation Anxiety
Tanım
Bireyin, özellikle ebeveynler veya birincil bağlanma figürleri olmak üzere, bağlanılan kişilerden ayrılma veya bu ihtimalle karşılaşma durumunda yaşadığı doğal endişe ve tedirginlik hali.
Örnek Vaka / Uygulama
Dokuz aylık bir bebeğin, annesi odadan çıktığı anda belirgin bir huzursuzluk sergilemesi, ağlaması ve geri döndüğünde aniden sakinleşip ona sıkıca sarılması, tipik bir gelişimsel ayrılık kaygısı örneğidir.
Derin Analiz
Gelişimsel psikoloji ve ekolojik bağlanma teorisi bağlamında ayrılık kaygısı, evrimsel süreçte hayatta kalmayı sağlayan adaptif bir mekanizma olarak ortaya çıkar. Bebeklik döneminde, genellikle 6 ila 10 aylıklar arasında, nesne sürekliliğinin kazanılmasıyla paralel olarak pik yapar. Bu evrede bebek, bakım veren kişinin fiziksel yokluğunun kalıcı olmadığını henüz tam idrak edemediği için kortizol seviyelerinde artış ve sempatik sinir sistemi aktivasyonu gösterir. İlerleyen yaşlarda bu durum normatif gelişim çizgisinden saparak yoğun bir işlevsellik kaybına yol açarsa, klinik psikopatoloji alanında 'Ayrılık Kaygısı Bozukluğu' (Separation Anxiety Disorder) çerçevesinde değerlendirilir.
Etimoloji
Latince 'separare' (ayırmak, bölmek) fiilinden türetilen 'separatio' ile Eski İngilizce 'angyrian' (boğmak, darlık vermek) kökenine dayanan 'anxiety' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Yabancı kaygısı (stranger anxiety) ile sıklıkla karıştırılır; yabancı kaygısı tanımadığı kişilere karşı gelişirken, ayrılık kaygısı doğrudan bağlanma figürünün yokluğuna odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Güvenli Bağlanma
Güvenli Bağlanma
Secure Attachment
Bireyin birincil bakımıyla kurduğu, güvene dayalı, ayrılık karşısında uygun düzeyde üzüntü gösteren ancak kavuşma anında hızlıca regüle olabilen, hem çocuklukta güvenli üs hem de yetişkinlikte olumlu içsel çalışma modelleri sağlayan bağlanma stili.
İncele
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele