Düşük Oranlı Davranışların Farklılaştırılmış Pekiştirilmesi
DRL
Tanım
İstenmeyen ancak tamamen ortadan kaldırılması gerekmeyen aşırı sıklıktaki davranışların, belirli bir zaman aralığında sadece önceden belirlenmiş düşük bir frekansta sergilendiğinde pekiştirilmesini içeren uygulamalı davranış analizi prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün içerisinde sürekli olarak yerinden kalkıp yürüyen bir öğrenciye, eğer 15 dakikalık bloklar halinde sadece 1 kez kalkarsa ödül (token ekonomisinde pul veya pekiştireç) verilir. Öğrenci bu sürede hiç kalkmazsa veya 2 kez kalkarsa pekiştirme sağlanmaz. Zamanla bu süre aralığı kademeli olarak genişletilerek davranışın sosyal olarak kabul edilebilir bir frekansa düşürülmesi sağlanır.
Derin Analiz
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ve klinik davranışçı terapilerde sıklıkla kullanılan DRL, hedef davranışın sönmeye (extinction) maruz bırakılmadan, adaptif bir sınıra çekilmesini amaçlar. Temel mekanizma, iki ardışık yanıt arasında geçen sürenin (IRT - Interresponse Time) uzatılması veya belirli bir seans içinde maksimum yanıt sınırının konulmasıdır. Örneğin, bir danışanın sürekli soru sorması patolojik düzeyde değilse ancak sınıf içi akışı bozan bir frekanstaysa, DRL protokolü devreye sokulur. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, prefrontal korteksin inhibisyon kontrolü ve striatal dopaminerjik yolların ödül-beklenti döngüsünün yeniden yapılandırılmasıyla ilişkilendirilebilir.
Etimoloji
İngilizce 'Differential' (farklılaştırılmış), 'Reinforcement' (pekiştirme) ve 'Low Rate' (düşük oran) kavramlarının baş harflerinden oluşan profesyonel bir davranış analizi kısaltmasıdır.
Karıştırmayın
Diğer bir pekiştirme tarifesi olan DRO (Diğer Davranışların Farklılaştırılmış Pekiştirilmesi) ile sıklıkla karıştırılır. DRO'da hedef davranışın hiç yapılmaması hedeflenirken, DRL'de davranışın tamamen bitirilmesi değil, sadece frekansının düşürülmesi amaçlanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
ABA
Öğrenme ilkelerini sistematik olarak uygulayarak sosyal açıdan anlamlı davranışları değiştirmeyi ve bu değişimin çevresel belirleyicilerini belgelendirmeyi amaçlayan bilimsel disiplindir.
DRO
DRO
Hedeflenen uygunsuz davranışın dışındaki tüm olumlu veya nötr davranışların pekiştirilmesi yoluyla hedef davranışı söndürmeyi amaçlayan operant koşullanma prosedürü.