Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Angst

Angst

Tanım

Varoluşsal belirsizliğin, radikal özgürlüğün ve kişisel sorumluluğun farkına varılmasıyla ortaya çıkan derin bir ıstırap, kaygı ve içsel sıkıntı durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde ve yaşamında her türlü dışsal başarıyı elde etmiş 35 yaşındaki bir danışanın, bir sabah uyanıp 'Yaptığım hiçbir seçimin kozmik bir anlamı yok, tamamen kendi yarattığım kurgulardan ibaretler' düşüncesiyle felç edici bir boşluk ve yönelim bozukluğu hissetmesi, tipik bir varoluşsal angst tablosudur.

Derin Analiz

Angst, klinik kaygıdan (anxiety) farklı olarak, belirli bir nesneye veya dışsal tehdide yönelmemiş ontolojik bir durumdur. Varoluşçu felsefe ve psikanalitik teoride (özellikle Søren Kierkegaard, Martin Heidegger ve Rollo May çizgisinde), bireyin evrendeki temelsatsızlığını ('Grundlosigkeit') ve anlam arayışındaki yalnızlığını deneyimlediği anlarda açığa çıkar. Nörobiyolojik düzlemde, belirli bir korku devresinin (amigdala tabanlı akut tehdit yanıtı) ötesinde, prefrontal korteksin ve varsayılan durum ağının (default mode network) benlik algısı, ölümlülük ve gelecek simülasyonu üzerindeki aşırı yüklenmesiyle ilişkilendirilebilir. Bireyin kendi seçimlerinin ağırlığı altında ezilmesi ve deterministik sığınaklardan yoksun kalması, ego bütünlüğünü tehdit eden yapısal bir gerilim yaratır.

Etimoloji

Almanca kökenli bir sözcük olup, Eski Yüksek Almanca'daki 'angust' (darlık, boğuntu) kelimesinden türetilmiştir. Hint-Avrupa kökenindeki *angh- (daraltmak, boğmak) köküne dayanır ve Latince 'angere' (boğmak, üzmek) ile 'anxietas' sözcükleriyle etimolojik akrabalık taşır.

Karıştırmayın

Anksiyete (genellikle gelecekteki somut veya soyut tehlikelere karşı verilen klinik veya fizyolojik tepkidir; angst ise varoluşun doğrudan kendisinden kaynaklanan temelsiz bir bunalımı ifade eder).