Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kenevir İntoksikasyonu

Cannabis İntoxication

Tanım

Kenevir kullanımını takiben ortaya çıkan, klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik değişikliklerle karakterize geçici bir sendrom.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşında bir erkek birey, yoğun kenevir tüketimini takiben acil servise başvurmuştur. Muayenede belirgin konjunktival hiperemi, dakikada 110 atım taşikardi, zamanın çok yavaş akıyormuş gibi geldiğini ifade etme ve duruma eşlik eden hafif bir anksiyete tablosu saptanmıştır. Yapılan psikiyatrik değerlendirmede belirtilerin madde kullanımından hemen sonra geliştiği, başka bir tıbbi veya psikiyatrik duruma bağlanamadığı görülmüş ve tablo kenevir intoksikasyonu olarak sınıflandırılmıştır.

Derin Analiz

Kenevir intoksikasyonu, ekzojen kannabinoidlerin (özellikle delta-9-tetrahidrokannabinol veya THC) merkezi sinir sistemindeki CB1 reseptörlerine bağlanmasıyla tetiklenir. GABAerjik ve glutamaterjik sistemler üzerindeki modülatör etkisi, kortikal ve limbik bölgelerde sinaptik iletimi değiştirir. DSM-5-TR tanı kriterlerine göre; öfori, anksiyete, algı yoğunlaşması, zaman algısında bozulma, konjunktival hiperemi (göz kızarması), taşikardi ve iştah artışı ile kendini gösterir. Tablo tamamen reversibldir ancak bireyin bilişsel işlevselliğini, motor koordinasyonunu ve gerçeklik testini geçici olarak bozabilir.

Etimoloji

Fransızca 'intoxication' (zehirlenme, latince 'toxicum' [zehir] kökünden) ve 'kenevir' (Farsça 'kanab' / Latince 'cannabis').

Karıştırmayın

Kenevir yoksunluğu (madde kesildiğinde ortaya çıkan negatif belirti kümesidir; intoksikasyon ise kullanım anındaki aktif esriklik durumudur) ve madde kullanım bozukluğu (kronik bir patern içerir; intoksikasyon akut bir olaydır).