Madde İntoksikasyonu
Substance İntoxication
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen 26 yaşında bir bireyin konuşmasında bozulma, denge kaybı, uygunsuz öforik duygu durum ve çevresel uyaranlara aşırı duyarlılık sergilemesi. Yapılan toksikolojik taramada yakın zamanda yüksek dozda sentetik uyarıcı aldığı saptanmış olup, bulguların akut intoksikasyon kriterleriyle örtüştüğü doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Madde intoksikasyonu, merkezi sinir sisteminin dışarıdan alınan kimyasal ajanlar tarafından akut olarak modüle edilmesi durumudur. Nörobiyolojik düzeyde, bu maddeler nörotransmitter sistemlerinin (örneğin dopamin, GABA, serotonin, glutamat) normal işleyişini taklit ederek, bloke ederek veya salınımını uyararak sinaptik iletimi bozar. DSM-5-TR sınıflandırmasına göre alkol, uyarıcılar, kafein, esrar, kokain, halüsinojenler, inhalanlar, opioidler, fensiklidin ve sedatifler olmak üzere 10 farklı madde sınıfı bu kapsamda değerlendirilir. Tanı konulurken maddenin farmakokinetik özellikleri, tolerans düzeyi ve bireyin nörolojik tablosu bütüncül bir yaklaşımla incelenir. Tablo geçicidir ve madde vücuttan elimine edildikçe semptomlar geriler.
Etimoloji
Latince 'sub-'(altında/içinde) ve 'stantia'(öz/varlık) kelimelerinden türeyen 'substantia' ile Latince 'toxicum'(zehir) ve Yunanca 'toxikon' kökünden gelen 'intoxicare'(zehirlemek) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Madde yoksunluğu (substance withdrawal) ile sıklıkla karıştırılır; intoksikasyon maddenin yakın zamanda alımına bağlı fazlalık/etki durumuyken, yoksunluk uzun süreli kullanımın ardından maddenin kesilmesi veya azaltılması sonucu ortaya çıkan fizyolojik ve psikolojik düşüş tablosudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Madde Yoksunluğu
Madde Yoksunluğu
Drug Withdrawal / Substance Withdrawal
🔹 1. (drug withdrawal): Kronik ve ağır düzeyde madde veya ilaç kullanımının ani olarak kesilmesi ya da azaltılması sonucunda ortaya çıkan, fizyolojik ve psikolojik bulgularla karakterize klinik sendrom. 🔹 2. (substance withdrawal): Uzun süreli ve yoğun madde kullanımının ani olarak kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan, fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtilerle karakterize klinik sendrom.
İncele
Psikoaktif Madde
Psikoaktif Madde
Psychoactive Drug
Düşünce, algı, duygu ve bilinç gibi psikolojik süreçler üzerinde belirgin etkiler yaratan kimyasal bileşik.
İncele