Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Esrar

Marijuana (marihuana)

Tanım

Kenevir bitkisinin (Cannabis sativa) kurutulmuş çiçekleri ve yapraklarından elde edilen, psikoaktif bileşenler içeren madde.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirmede, anksiyete şikayetiyle başvuran bir bireyin son dönemde yaşadığı amnestik (bellek) sorunları ve depersonalizasyon ataklarının esrar tüketimi sonrasında tetiklendiği tespit edilir.

Derin Analiz

Esrarın psikoaktif etkileri, temel olarak bitkide bulunan fitokanabinoidlerden biri olan delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) molekülünün beyindeki endokanabinoid sistem (özellikle CB1 ve CB2 reseptörleri) ile etkileşime girmesiyle ortaya çıkar. Limbik sistem, hipokampus ve prefrontal korteksteki yoğun reseptör dağılımı; algı, bellek, duygu durum ve yürütücü işlevlerde geçici bozulmalara veya değişmelere yol açar. Uzun süreli kullanım, nörogelişimsel süreçler ve dopaminerjik ödül mekanizmaları üzerinde tolerans ve bağımlılık riski barındırır.

Etimoloji

İspanyolca kökenli 'marihuana' kelimesinden evrilmiştir; kökeni muhtemelen Nahuatl dilindeki 'mallōtl' (bitki) kelimesine veya 'María Juana' (Meryem Ana) adının halk etimolojisiyle birleşmesine dayanır.

Karıştırmayın

Cannabis (kenevir bitkisinin tüm cinsi ve türevlerini kapsayan üst kategori terim) ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır ancak marijuana spesifik olarak bitkinin kurutulmuş psikoaktif kısımlarını ifade eder.