Bilgisayar Kaygısı
Computer Anxiety
Tanım
Bireylerin bilgisayarlara ve dijital teknolojilerin kullanımına karşı, bu makinelerin oluşturduğu gerçek tehditle orantısız olan yoğun korku ve endişe durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yılı aşkın süredir daktilo ve kağıt tabanlı muhasebe yöntemleriyle çalışan bir finans uzmanının, şirketin yeni entegre ettiği bulut tabanlı veri işleme yazılımını kullanması gerektiğinde, ekran karşısında ellerinin titremesi, çarpıntı yaşaması ve sistemi bozmaktan korkarak işten kaçınma davranışları sergilemesi.
Derin Analiz
Bilgisayar kaygısı, bilişsel süreçler ile çevresel talepler arasındaki uyumsuzluktan beslenen durumsal bir kaygı biçimidir. Temelinde bilinmeyene duyulan direnç, yetersizlik hissi ve teknolojik araçları kullanırken başarısız olma ya da hata yapma (utanç, hayal kırıklığı ve frustrasyon) korkusu yatar. Bilişsel davranışçı perspektifte, kişinin kendi teknolojik öz-yeterliliğini (self-efficacy) düşük algılaması bu kaygıyı tetikleyen ana mekanizmadır. Eğer bu endişe bireyin işlevselliğini ve günlük yaşam kalitesini ciddi düzeyde düşürecek boyutlara ulaşırsa, klinik düzlemde özgül fobi (durumsal tip) kategorisinde değerlendirilebilir.
Etimoloji
İngilizce 'computer' (hesap makinesi/bilgisayar, Latince *computare* [hesaplamak] fiilinden türetilmiştir) ve 'anxiety' (kaygı/endişe, Latince *anxietas* [daralma, boğulma hissi, huzursuzluk] kökeninden) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Teknofobi (teknolojiye karşı genel ve ideolojik bir reddediş veya korku içerir; bilgisayar kaygısı ise spesifik olarak bilgisayar kullanımı ve performans başarısızlığıyla ilgilidir).