Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Psikoloji

Behavioral Psychology

Tanım

Psikolojik olguları gözlemlenebilir davranışlar üzerinden inceleyen ve açıklamalarında davranış teorilerini temel alan bilimsel yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Fobi tedavisinde kullanılan maruz bırakma terapisi (exposure therapy), bireyin korku uyandıran uyaranla yüzleştirilmesi ve bu süreçte kaçınma davranışının pekiştirilmesinin engellenmesi yoluyla yeni bir öğrenme (sönme) sürecinin tetiklenmesidir.

Derin Analiz

Davranışsal psikoloji, zihinsel süreçlerin doğrudan gözlemlenemez ve ampirik olarak test edilemez olduğu varsayımıyla yola çıkarak, organizmanın çevresel uyaranlara verdiği tepkileri inceleyen bir ekoldür. Klasik koşullanma (Ivan Pavlov) ve edimsel koşullanma (B.F. Skinner) ilkelerine dayanarak, davranışların pekiştireçler ve cezalar aracılığıyla nasıl öğrenildiğini ve şekillendirildiğini analiz eder. Nörobiyolojik mekanizmaların karmaşıklığını doğrudan gözlem yerine dışsal verilerle açıklamaya odaklanır; bu bağlamda ampirik titizliği ve deneysel denetlenebilirliği ön planda tutar.

Etimoloji

İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ile 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bilişsel psikoloji ile sıkça karıştırılır; ancak bilişsel psikoloji zihinsel süreçleri, bellek ve algıyı merkeze alırken, davranışsal psikoloji yalnızca dışsal ve ölçülebilir davranışlara odaklanır.