Çoklu Pekiştirme Tarifesi
Multiple Reinforcement Schedule
Tanım
İki veya daha fazla basit pekiştirme tarifesinin sırayla uygulandığı ve her bir tarifeye farklı bir dışsal uyaranın eşlik ettiği bileşik bir edimsel koşullama tarifesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir güvercinin iki farklı ışık rengiyle (kırmızı ve yeşil) işaretlenmiş iki ayrı tarife koşulunda gagalaması denenebilir. Kırmızı ışık yanarken sabit oranlı tarife geçerliyse ve belirli sayıda gagamadan sonra yem veriliyorsa, yeşil ışık yanarken sönme tarifesi geçerli olabilir ve gagamalar asla ödüllendirilmez. Güvercin kısa süre içinde kırmızı ışıkta yüksek hızda, yeşil ışıkta ise çok düşük hızda gagalamayı öğrenir.
Derin Analiz
Edimsel koşullama mekanizmalarında organizmanın davranış oranını ve sönme direncini incelemek üzere tasarlanmış bileşik bir tarifedir. Bu yapıda, iki ya da daha fazla farklı pekiştirme tarifesi (örneğin sabit aralıklı ve sönme tarifeleri) ardışık olarak devreye girer. Her bir tarife değişiminde organizmaya ayırt edici bir dışsal uyaran (exteroceptive stimulus) sunulur; böylece organizma hangi tarife koşulları altında çalıştığını (örneğin ödülün gelip gelmeyeceğini) çevresel ipuçları sayesinde ayırt etmeyi öğrenir. Davranışsal analiz laboratuvarlarında organizmanın ayırt etme (discrimination) kapasitesini ve pekiştirme tarihlerine verdiği geçişsel tepkileri ölçmek için kritik bir metodolojik araçtır.
Etimoloji
İngilizce 'multiple' (Latince *multiplicare* [çoğaltmak, katlamak] kökünden) + 'reinforcement' (Fransızca *renforcer* [güçlendirmek] kökünden) + 'schedule' (Latince *schedula* [küçültülmüş parça, liste] sözcüklerinden türetilmiştir)
Karıştırmayın
Karma pekiştirme tarifesi (mixed reinforcement schedule) ile sıkça karıştırılır; temel fark, karma tarifelerde tarifelerin değişimini haber veren dışsal ayırt edici uyaranların bulunmaması, çoklu tarifelerde ise her tarife değişiminin net bir uyaranla işaretlenmesidir.