Atılganlık
Assertiveness
Tanım
Bireyin başkalarının haklarını ihlal etmeden, duygu, düşünce ve gereksinimlerini doğrudan ve net bir şekilde ifade etmesini sağlayan uyumlu bir iletişim biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çalışanın, mesai saatleri dışında gelen ve acil olmayan iş taleplerini, karşısındaki kişinin onurunu zedelemeden 'Şu an bu talebi karşılayamam, yarın sabah ilk iş olarak inceleyeceğim' şeklinde net bir dille reddetmesi atılgan davranışa örnektir.
Derin Analiz
Atılganlık, pasiflik ile agresiflik arasında optimal bir denge noktası işlevi görür. Bilişsel ve davranışsal psikoterapi ekollerinde, kişinin kendi sınırlarını koruma kapasitesi ile kişilerarası ilişkilerdeki etkinlik düzeyi üzerinden değerlendirilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu becerinin sergilenmesi prefrontal korteksin amigdala kaynaklı tehdit ve kaygı tepkilerini modüle etme kapasitesiyle doğrudan ilişkilidir. Yetersiz atılganlık kronik stres yüküne, bastırılmış öfkeye ve nihayetinde depresif ve anksiyöz tablolara zemin hazırlarken; aşırı veya uyumsuz biçimleri (pasif-agresif veya doğrudan agresif tutumlar) sosyal dışlanmaya ve kişilerarası çatışmalara yol açar.
Etimoloji
Latince kökenli 'asserere' (hak iddia etmek, savunmak, sahip çıkmak) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Agresiflik (başkalarının haklarını ihlal etme potansiyeli taşır) ve pasiflik (kendi haklarından tamamen vazgeçme durumudur); atılganlık ise bu iki kutbun ortasında yer alan saygılı ve kararlı bir duruştur.