Agresiflik
Aggressiveness
Tanım
Sosyal baskınlık kurma, tehditkar davranışlar sergileme ve düşmanlık besleme eğilimi; durumsal olarak tetiklenebileceği gibi kalıcı bir kişilik özelliği olarak da ortaya çıkabilir.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir bireyin, iş yerindeki rutin bir projede karşılaştığı eleştiriyi doğrudan bir kişisel tehdit olarak algılayıp meslektaşlarına karşı sesini yükseltmesi, masa yumruklaması ve pasif-agresif sabotajlarda bulunması; bu durumun sosyal ilişkilerini zedelemesine rağmen davranışı kontrol etmekte zorlanması.
Derin Analiz
Agresiflik, evrimsel süreçte hayatta kalma, kaynak paylaşımı ve hiyerarşik üstünlük sağlama amacıyla gelişmiş adaptif bir davranış kalıbının, modern sosyal bağlamda maladaptif veya yıkıcı bir form almasıdır. Nörobiyolojik düzeyde, amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin (özellikle ventromedial ve orbitofrontal bölgelerin) impuls kontrolü üzerindeki inhibitör kapasitesinin zayıflamasıyla doğrudan ilişkilidir. Serotonerjik sistemin (5-HT) işlev bozukluğu, düşük serotonerjik tonus ve katekolaminerjik aşırı uyarılmışlık, agresif tepkilerin tetiklenme eşiğini düşürür. Klinik psikoloji ve psikiyatride, dürtü kontrol bozuklukları, kişilik bozuklukları (örneğin Narsistik veya Antisosyal Kişilik Bozukluğu) ve bazı nörogelişimsel tabloların merkezinde yer alır. Davranışsal fenotip; fiziksel, sözel veya ilişkisel (pasif-agresif dahil) boyutlarda tezahür edebilir.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'gredi' (yürümek, ilerlemek) fiillerinden türetilen 'agredi' (saldırmak, üzerine yürümek) kelimesine dayanır; tarihsel olarak bir amaca ulaşmak veya engeli aşmak için karşı tarafa doğru hamle yapma anlamını taşır.
Karıştırmayın
Öfke (anger) ile sıklıkla karıştırılır; öfke içsel bir duygu durumuyken, agresiflik bu duyguya eşlik eden veya bağımsız olarak ortaya çıkan davranışsal bir eylem ya da eğilimdir.