Risk Altındaki Zihinsel Durumlar
At-risk Mental States
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
19 yaşındaki üniversite öğrencisi Ahmet, son aylarda çevresindeki insanların kendisine yabancı bir gözle baktığına dair hafif kuşkular beslemeye başlar, akademik odaklanmasında belirgin bir düşüş yaşar ve sosyal aktivitelerden izole olur. Gerçeklik kaybı (tam gelişmiş psikoz) henüz olmamasına rağmen, bu belirtiler onun bir 'risk altındaki zihinsel durum' (ARMS) içinde olduğunu gösterir ve kliniğe yönlendirilerek bilişsel davranışçı erken müdahale programına alınır.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikiyatride 'at-risk mental states' (ARMS), özellikle psikotik bozuklukların ve ciddi duygulanım patolojilerinin prodromal (öncül) evrelerini tanımlamakta kullanılır. Nörobiyolojik düzlemde, bu durumlar genellikle prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki bağlantısallık bozuklukları, nörotransmitter düzensizlikleri (özellikle dopaminerjik hiperaktivite) ve hipotalamik-piteruitar-adrenal (HPA) eksen aşırı tepkiselliği ile ilişkilendirilir. Bilişsel düzeyde ise gerçeklik test etme becerilerinde hafif düzeyde bozulmalar, şüphecilikte artış, sosyal geri çekilme ve yürütücü işlevlerde prodromal gerilemeler gözlemlenir. Tanısal kategorilerden ziyade, birincil koruma ve erken müdahale pencerelerini belirlemede kritik bir prognostik göstergedir.
Etimoloji
İngilizce 'at-risk' (tehlike altında, vulnerabl) ve 'mental state' (zihinsel durum) kavramlarının birleşiminden oluşan, köken olarak Latince 'mens' (zihin) kelimesine dayanan çağdaş bir klinik psikiyatri ve erken müdahale terminolojisi.
Karıştırmayın
Tam gelişmiş şizofreni veya psikotik bozukluklardan, belirtilerin henüz tam klinik eşiği (klinik olarak anlamlı gerçeği değerlendirme bozukluğu) aşmamış olmasıyla ayrılır; genel anksiyete bozukluklarından ise kendine has prodromal nitelikteki bilişsel sapmalarla farklılaşır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kaçıngan Parürezis
Kaçıngan Parürezis
Avoidant Paruresis
Bireyin, diğer insanların varlığında veya yakınında tuvaleti kullanma yetisini psikolojik olarak kaybetmesi durumu.
İncele
Amacından Sapmış Hiperaktivite
Amacından Sapmış Hiperaktivite
Purposeless Hyperactivity
Belli bir hedefe veya işlevsel sonuca yönelmeksizin ortaya çıkan, uzun süreli aşırı fiziksel ve psikomotor hareketlilik hali.
İncele
Sınıf İçi Davranış Değiştirme
Sınıf İçi Davranış Değiştirme
Classroom-behavior Modification
Bir eğitimcinin, öğrenme ortamındaki öğrencilerin davranışlarını biçimlendirmek veya uyarlamak amacıyla edimsel koşullama ve Bilişsel Davranışçı ilkeleri uygulama sürecidir.
İncele
Kimlik Dağınıklığı
Kimlik Dağınıklığı
İdentity Diffusion
Bireyin benlik algısında, değerlerinde ve gelecek hedeflerinde istikrar veya odaklanma yoksunluğu yaşaması durumudur.
İncele