Sınıf İçi Davranış Değiştirme
Classroom-behavior Modification
Tanım
Bir eğitimcinin, öğrenme ortamındaki öğrencilerin davranışlarını biçimlendirmek veya uyarlamak amacıyla edimsel koşullama ve Bilişsel Davranışçı ilkeleri uygulama sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Öğretmeni tarafından derste sürekli ayağa kalkıp arkadaşlarıyla konuşan 3. sınıf öğrencisi bir çocuk için, yerinde oturduğu her 10 dakikalık blok için simgesel ödül (token economy) sistemi uygulanır. Aynı zamanda ders materyalleri öğrencinin dikkat süresine göre kısa parçalara bölünerek doğrudan davranışsal müdahale sağlanır.
Derin Analiz
Sınıf içi davranış değiştirme, uygulamalı davranış analizi (ABA) ve bilişsel davranışçı kuramın eğitim ortamındaki izdüşümüdür. Süreç, pekiştireç tarifeleri, sönme, sistematik duyarsızlaştırma ve uyaran kontrolü gibi temel öğrenme ilkelerine dayanır. Öğretmenin fiziksel düzenlemeler (oturma düzeni, esnek süreler) yapabilmesinin yanı sıra, özellikle Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) veya özgül öğrenme güçlüğü olan bireylerde doğrudan müdahale tekniklerini içerir. Nörobiyolojik düzeyde, bu müdahaleler ön lobun (prefrontal korteks) yürütücü işlevlerini desteklerken, dopaminerjik ödül devrelerini optimize ederek öz-dügüleme kapasitesini artırmayı hedefler.
Etimoloji
İngilizce 'classroom' (sınıf) + 'behavior' (Latince 'habere' [sahip olmak] kökünden türetilen davranış) + 'modification' (Latince 'modus' [ölçü/biçim] ve 'facere' [yapmak] kelimelerinin birleşimiyle oluşan biçimlendirme/değiştirme).
Karıştırmayın
Klasik disiplin yöntemleri ve cezalandırma ile sıklıkla karıştırılır. Ceza istenmeyen davranışın sıklığını geçici olarak baskılarken, davranış değiştirme kalıcı adaptif davranış kazanımını ve pekiştirmeyi merkeze alır.